Chương 27: Thành Lập Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Số

Một tuần sau khi đoạt giải Nhất chung cuộc, tiếng tăm của dự án "Cù Lao Xanh" đã vang xa khắp các tỉnh miền sông nước. Khoản tiền tài trợ ươm mầm hai tỷ đồng lập tức được giải ngân. Không để lãng phí một ngày nào, Quốc Vũ và Ngọc Tú quyết định bắt tay ngay vào việc hiện thực hóa tầm nhìn lớn nhất của mình: Mở rộng mô hình ra toàn xã.

Sáng chủ nhật, tại Nhà văn hóa ấp, một buổi hội nghị đặc biệt được tổ chức. Dưới sự chủ trì của chú Năm cán bộ, hơn năm mươi hộ nông dân trồng cây ăn trái tiêu biểu trong vùng đã có mặt đông đủ để nghe về đề án thành lập "Hợp tác xã Nông nghiệp số Cát Xanh".

Sau bài phát biểu khai mạc đầy tâm huyết của chú Năm và phần trình bày về cơ cấu tổ chức của Vũ, Ngọc Tú bước lên bục. Nhiệm vụ của cô hôm nay là hướng dẫn bà con nông dân cách cài đặt và sử dụng ứng dụng điều khiển tưới tiêu trên điện thoại thông minh.

Tú cẩn thận kết nối máy tính bảng với máy chiếu, từng bước hướng dẫn mọi người tải app từ cửa hàng ứng dụng. Cô đi vòng quanh các hàng ghế, tận tình chỉ việc cho từng người.

Ban đầu, không khí khá hào hứng. Nhưng khi bắt đầu đi sâu vào giao diện vận hành, những rào cản thế hệ bắt đầu lộ rõ.

Ở hàng ghế thứ hai, ông Ba – một lão nông sở hữu vườn bưởi da xanh lớn nhất nhì cù lao – đang cau mày, nheo mắt nhìn chằm chằm vào màn hình chiếc điện thoại cảm ứng đời cũ. Ông đưa những ngón tay to bè, thô ráp, chai sần vì mấy chục năm cầm cuốc quẹt quẹt lên màn hình. Nhưng do lớp chai sần quá dày, cảm ứng điện dung của màn hình thỉnh thoảng lại không nhận diện được thao tác, khiến màn hình nhảy loạn xạ.

Cộng thêm việc những biểu đồ độ ẩm, thông số kỹ thuật (dù Tú đã cố gắng làm cho đơn giản hóa) vẫn hiển thị bằng những con số nhỏ li ti, vượt quá giới hạn thị lực của một người đã bước sang tuổi bảy mươi.

Bốp!

Ông Ba bực dọc vỗ mạnh chiếc điện thoại xuống mặt bàn gỗ, thở dài thườn thượt. Tiếng động làm cả hội trường đang rì rầm bỗng im bặt.

"Tao nói thiệt nghen con Tú." Ông Ba ngước lên nhìn cô, giọng điệu mang đậm sự bực dọc và bất lực của người già trước công nghệ. "Tụi bây là thanh niên, tụi bây nói xài ba cái app này tiện. Chứ chữ nghĩa trên điện thoại nó nhỏ rí rí, mắt tao thì mờ câm. Tay tao làm ruộng chai sần, chọt vô cái màn hình nó cứ trơn tuột, lúc ăn lúc không."

Ông Ba hắng giọng, vỗ tay lên ngực: "Lỡ tao bấm lộn nút xả nước vô ban đêm, ngập chết vườn bưởi da xanh tâm huyết cả đời của nhà tao thì ai đền? Máy móc gì mà rắc rối quá trời quá đất!"

Lời phàn nàn thật tình của ông Ba lập tức tạo ra một làn sóng đồng tình trong hội trường. Những cô chú lớn tuổi xung quanh bắt đầu nhao nhao gật gù, tiếng xì xầm bàn tán vang lên đầy vẻ e ngại.

"Đúng rồi đó, lỡ bấm nhầm thì tiêu tùng." "Thôi tao cứ xài cầu dao tay cho chắc ăn, già rồi học ba cái này đau đầu lắm." "Chắc tao xin rút tên khỏi Hợp tác xã quá Vũ ơi, làm vầy tao không kham nổi..."

Bầu không khí hào hứng phút chốc chùng xuống. Một dự án công nghệ dù có xuất sắc đến đâu trên giấy tờ, nhưng nếu không giải quyết được bài toán trải nghiệm người dùng (UX) đối với tệp khách hàng đặc thù là nông dân lớn tuổi, thì dự án đó cầm chắc thất bại khi triển khai thực tế. Chú Năm đứng trên bục vã mồ hôi hột, liên tục đưa mắt cầu cứu Quốc Vũ.

Vũ định bước tới đỡ lời, nhưng Tú đã nhẹ nhàng đưa tay cản anh lại.

Cô không hề tỏ ra bối rối hay tự ái trước sự phủ nhận của người lớn. Trái lại, đôi mắt cô sáng lên. Phản hồi thực tế từ ông Ba chính là thứ mà bất kỳ một chuyên gia phát triển sản phẩm nào cũng khao khát có được.

Tú cầm micro, nở một nụ cười vô cùng tự tin và lễ phép:

"Dạ, con xin ghi nhận góp ý của ông Ba. Ông nói rất đúng ạ, lỗi là ở phần mềm của con chưa thấu hiểu hết khó khăn của bà con. Chú Năm ơi, chú cho bà con nghỉ giải lao uống nước trà, ăn bánh ngọt ba mươi phút giúp con nhé. Con sẽ giải quyết vấn đề này ngay lập tức ạ."

Nói rồi, Tú quay ngoắt đi, xách chiếc laptop tiến thẳng về phía chiếc bàn trống ở góc hội trường.

Cô mở máy, mười ngón tay đặt lên bàn phím. Ngay tại khoảnh khắc đó, khí chất của một nàng Senior Tech Lead từng dẫn dắt những dự án công nghệ hàng đầu Nam Đô chính thức thức tỉnh.

Sự tập trung của Tú đạt đến mức tối đa. Những dòng code (mã lệnh) trôi tuột trên màn hình với tốc độ chóng mặt. Cô quyết định không sửa lại giao diện cũ, mà viết thêm hẳn một bản cập nhật giao diện mới song song, đặt tên là "Chế độ người cao tuổi" (Elderly Mode).

Cô mạnh tay xóa bỏ toàn bộ các biểu đồ phân tích dữ liệu, ẩn đi mọi thông số kỹ thuật rườm rà. Trên màn hình giờ đây chỉ còn lại đúng ba nút bấm khổng lồ, chiếm trọn vẹn diện tích hiển thị.

Không chỉ dừng lại ở giao diện (UI), Tú còn tích hợp nhanh một hàm API Text-to-Speech (chuyển văn bản thành giọng nói). Cô khéo léo chọn gói dữ liệu giọng đọc nữ miền Nam để tạo cảm giác gần gũi nhất với bà con miền sông nước.

Trong suốt ba mươi phút đó, Vũ đứng sừng sững ngay phía sau lưng Tú như một vệ sĩ. Anh rót cho cô một ly trà đá, đứng chắn tầm nhìn của những người tò mò, tạo ra một không gian cách ly hoàn hảo để cô nàng CTO của mình được tự do vẫy vùng trong thế giới của những thuật toán.

"Xong!" Tú gõ phím Enter cuối cùng để đẩy bản cập nhật lên máy chủ đám mây, khóe môi nhếch lên một nụ cười mãn nguyện.

Giờ nghỉ giải lao kết thúc. Bà con nông dân lục tục quay trở lại ghế ngồi, vẻ mặt vẫn còn mang nhiều sự e ngại.

Tú bước tới bàn của ông Ba. Cô mỉm cười, cập nhật ứng dụng và đặt lại chiếc máy tính bảng trước mặt ông.

"Ông Ba, ông thử bấm vào cái nút hình bóng đèn ở góc phải màn hình giúp con với."

Ông Ba nghi hoặc, đưa ngón tay cái chai sần chọc mạnh vào góc màn hình.

Ngay lập tức, một tiếng Ting vang lên. Toàn bộ giao diện phức tạp trước đó biến mất hoàn toàn. Màn hình máy tính bảng giờ đây chỉ còn lại đúng ba nút bấm hình vuông khổng lồ, to đến mức nhắm mắt bấm cũng trúng.

Nút màu ĐỎ. Nút màu XANH LÁ. Và nút màu VÀNG.

"Ông Ba bấm thử nút màu Xanh Lá cho con xem nào." Tú khích lệ.

Ông Ba nhấn mạnh ngón tay vào ô màu xanh.

Ngay khi ngón tay ông vừa chạm vào, chiếc máy tính bảng đột ngột phát ra một giọng nữ miền sông nước chuẩn, vô cùng ngọt ngào và rõ ràng, âm lượng lớn vang dội:

"Đang mở cống... lấy nước tưới."

Ông Ba giật nảy mình, suýt làm rớt chiếc kính lão. Những người nông dân xung quanh cũng trố mắt ngạc nhiên.

Tú tiếp tục hướng dẫn: "Ông Ba bấm lại nút Đỏ thử xem."

Ông Ba hăm hở chọc vào nút Đỏ.

Giọng nói trí tuệ nhân tạo lại lập tức vang lên rành rọt:

"Đã đóng cống... ngắt nước."

Tú cầm micro, hướng về phía hội trường giải thích bằng chất giọng dõng dạc: "Dạ thưa bà con, đây là 'Chế độ người cao tuổi'. Chữ nhỏ bà con không đọc được, thì cái máy nó sẽ tự động đọc lớn lên cho bà con nghe bằng giọng miền sông nước mình luôn. Bấm nhầm, máy đọc sai ý, bà con chỉ việc bấm nút Đỏ là nó tự ngắt hết. Còn nếu máy có sự cố gì, bà con chỉ việc bấm cái nút màu VÀNG to đùng ở dưới này..."

Cô vừa dứt lời, ông Ba đã nhanh tay bấm thử nút Vàng.

Máy tính bảng kêu lên ba tiếng Bíp bíp bíp, sau đó giọng nữ vang lên:

"Đang gửi tin nhắn báo lỗi... cho kỹ thuật viên Quốc Vũ."

Một sự im lặng kéo dài chừng ba giây bao trùm toàn bộ Nhà văn hóa. Và rồi, những nụ cười bắt đầu nở rộ trên những khuôn mặt khắc khổ. Tiếng cười ha hả của ông Ba vang lên đầu tiên, phá vỡ mọi sự e ngại.

"Trời đất quỷ thần ơi! Nó biết nói tiếng Việt, lại còn nói giọng rặt rặt như bà Tám hủ tiếu đầu ngõ!" Ông Ba vỗ đùi bôm bốp, thích thú dùng ngón tay chai sần chọc liên tục vào các nút bấm để nghe máy nói. "Vầy mà nãy giờ hổng làm! To đùng vầy thì đui kèm nhèm như tao chọt bằng ngón chân cũng trúng. Hay! Mày lanh quá con Tú ơi!"

Đám đông người lớn tuổi xung quanh cũng ồ lên thích thú, nhao nhao đòi Tú cập nhật ứng dụng cho máy điện thoại của mình. Nỗi sợ hãi công nghệ mới đã bị đập tan hoàn toàn bởi sự tinh tế và năng lực giải quyết vấn đề xuất chúng của một Senior Tech Lead.

"Được! Dễ xài vầy thì tao tham gia! Cho tao tờ giấy đăng ký vô Hợp tác xã coi thằng Vũ!" Ông Ba dõng dạc tuyên bố, cầm cây bút bi ký xoẹt một chữ ký to đùng vào bản cam kết.

Noi gương lão nông uy tín nhất nhì cù lao, hàng chục hộ dân khác cũng vui vẻ xếp hàng ký tên gia nhập. Cục diện bế tắc phút chốc biến thành một chiến thắng vang dội trong công tác vận động quần chúng.

Từ cuối hội trường, Quốc Vũ đứng khoanh tay dựa lưng vào cột đình. Mắt anh dán chặt vào bóng dáng nhỏ bé đang thoăn thoắt di chuyển, cười nói hòa đồng giữa vòng vây của những người nông dân lớn tuổi.

Ánh mắt Vũ ngập tràn một sự tự hào sâu sắc. Nàng tiểu thư thành thị, kiêu ngạo và hay cáu gắt ngày nào, giờ đây không chỉ là người vợ sắp cưới của anh, mà cô đã thực sự trở thành một người dẫn dắt cộng đồng, dùng tri thức của mình để thắp sáng tương lai cho cả vùng đất Cù Lao Cát Xanh này.