Chương 60: Bài Toán Thiếu Vốn Và Tờ Giấy Ngàn Vàng

Sự kiện xe lửa đi vào hoạt động đã biến Trường Thẩm Tổng Cục thành một thế lực độc tôn không thể bị lay chuyển. Than đá, quặng sắt, nông sản đổ về kinh thành nườm nượp với chi phí gần như bằng không so với trước kia.

Nhưng tham vọng của Kiều Linh chưa bao giờ dừng lại ở vùng ngoại ô kinh thành.

"Ta muốn xây dựng Đường sắt Xuyên Việt." Kiều Linh dõng dạc tuyên bố trong cuộc họp. Nàng vẽ một đường thẳng đỏ chót kéo dài từ biên giới phía Bắc xuyên qua kinh thành, chạy dọc bờ biển xuống tận mũi đất tận cùng phía Nam.

"Một tuyến đường sắt dài hai ngàn dặm. Mọi tỉnh thành của Đại Phong sẽ được kết nối. Khi đó, một trái vải thiều từ phía Nam ra đến kinh thành chỉ mất vỏn vẹn một ngày đêm! Không cần dùng đá lạnh, không cần ngựa trạm chạy bục phổi!"

Tất cả các quản sự đều hít một ngụm khí lạnh vì sự vĩ đại của viễn cảnh đó. Nhưng Thẩm Hàn Châu, người nắm giữ tay hòm chìa khóa, lại day day trán, khẽ thở dài.

"Phu nhân, nàng có biết trải hai ngàn dặm đường ray gỗ bọc sắt tốn bao nhiêu tiền không?" Thẩm Hàn Châu gõ ngón tay lên bàn tính. "Tiền mua quặng sắt, tiền đúc ray, tiền thuê mười vạn nhân công san lấp đồi núi... Ít nhất cũng phải tốn tới năm mươi triệu lượng bạc trắng!"

Năm mươi triệu lượng bạc! Một con số tương đương với tổng thu ngân sách của triều đình Đại Phong trong mười năm!

"Ngân khố hiện tại của Trường Thẩm, cộng cả tài sản cá nhân của ta, xoay vòng tối đa cũng chỉ được mười triệu lượng." Thẩm Hàn Châu nói tiếp. "Nếu rút cạn tiền mặt để làm đường sắt, hệ thống ngân phiếu và bưu chính của chúng ta sẽ sụp đổ vì thiếu thanh khoản."

"Chúng ta không thể vay triều đình được sao?" Lôi Báo hỏi.

Kiều Linh lắc đầu: "Triều đình vừa trải qua chiến tranh, quốc khố trống rỗng. Bọn họ còn đang nợ tiền vận chuyển lương thảo của chúng ta chưa trả hết."

Phòng họp chìm trong im lặng. Viễn cảnh về một tuyến đường sắt Xuyên Việt quá đẹp, nhưng rào cản vốn liếng là một bức tường không thể vượt qua. Ở thời đại này, không có ai đủ giàu để tự mình làm một dự án tầm cỡ quốc gia như thế.

Kiều Linh chậm rãi đi dạo quanh phòng, tay vân vê một tờ hối phiếu trắng. Đột nhiên, nàng mỉm cười.

"Đúng. Không có MỘT người nào đủ giàu để làm. Nhưng nếu là HÀNG TRIỆU người gộp lại thì sao?"

Thẩm Hàn Châu nhíu mày: "Ý nàng là đi xin quyên góp từ bá tánh? Không ai rảnh rỗi ném tiền đi xây đường ray cho chúng ta đâu."

"Không phải quyên góp. Là 'Huy động vốn cổ phần'." Kiều Linh đập tay xuống bàn. "Ta sẽ chia nhỏ Trường Thẩm Tổng Cục ra thành một trăm triệu phần bằng nhau. Mỗi phần đó được viết lên một tờ giấy, gọi là 'Cổ phiếu'. Ta sẽ giữ lại năm mươi mốt triệu phần (51%) để nắm quyền điều hành. Còn bốn mươi chín triệu phần còn lại, ta sẽ đem bán cho bất cứ bá tánh nào trên cõi Đại Phong này muốn mua!"

"Bán một tờ giấy lấy tiền?" Chu quản sự ngơ ngác. "Bá tánh thích tích trữ vàng bạc, ruộng đất. Ai đi mua một tờ giấy chứ?"

"Tờ giấy đó không phải giấy lộn. Nó là 'Giấy chứng nhận sở hữu' một phần của Trường Thẩm." Kiều Linh ánh mắt sắc bén, rực lửa. "Bất cứ ai mua cổ phiếu, người đó chính là 'Cổ đông' của chúng ta. Cuối mỗi năm, Trường Thẩm lãi được bao nhiêu tiền từ đường sắt Xuyên Việt, ta sẽ chia đều lợi nhuận cho họ theo số lượng cổ phiếu họ giữ, gọi là 'Cổ tức'."

Thẩm Hàn Châu bừng tỉnh ngộ. "Có nghĩa là, dùng tiền của thiên hạ để làm việc cho mình. Sau đó lấy tiền lời kiếm được trả lại một ít cho thiên hạ. Vừa có vốn vô tận, vừa không phải gánh nợ lãi suất cao?"

"Chính xác! Ta gọi đó là đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng!" Kiều Linh chống hai tay lên bàn, phong thái áp đảo toàn trường. "Chuẩn bị đi. Ngày mai, chúng ta sẽ mở 'Sàn Giao Dịch Chứng Khoán' đầu tiên trong lịch sử Đại Phong!"