Chương 131: Tư Bản Giám Sát Và Chiếc Thẻ Ngọc Thông Minh (Surveillance Capitalism)

Mạng lưới thương mại khổng lồ của Tập đoàn Đại Tiêu giờ đây đã giăng bắt khắp các châu lục, len lỏi vào từng sạp hàng thịt và từng gánh rau muống. Tiền bạc chảy vào quốc khố cuồn cuộn như thác đổ, nhưng đối với lòng tham vô đáy và sự khao khát kiểm soát của Nữ Chủ tịch Tần Uyển, bấy nhiêu đó vẫn là chưa đủ để thỏa mãn. Nàng cau mày khi xem xét các báo cáo tiêu dùng, nhận ra một "lỗ hổng" thông tin chết người trong hệ thống kinh doanh: Nàng chỉ biết bá tánh MUA GÌ tại thời điểm họ quẹt thẻ ở siêu thị, chứ hoàn toàn mù tịt về việc họ LÀM GÌ, NGHĨ GÌ, hay sợ hãi điều gì sau khi đóng cánh cửa phòng ngủ lại.

"Kinh doanh mù dở thế này thì làm sao tối ưu hóa lợi nhuận? Thần thiếp muốn chui vào tận phòng ngủ, luồn vào tận dưới gầm giường của bọn họ!" Tần Uyển tức tối đập tay xuống bàn họp bằng gỗ lim, mạnh mẽ tuyên bố trước Hội đồng Quản trị đang há hốc mồm kinh ngạc.

Thế là, dưới áp lực cường độ cao của sếp tổng, một phiên bản nâng cấp ma thuật có tên "Thẻ Ngọc Thông Minh" (Smart Jade Card - tiền thân của khái niệm Smartphone thế hệ mới) lập tức được tung ra thị trường. Không chỉ dùng để quẹt trả tiền hay chuyển khoản, chiếc thẻ ngọc lấp lánh này được tích hợp những trận pháp ma thuật truyền tin cao cấp nhất. Nó cho phép người dùng xem quẻ bói tử vi miễn phí mỗi ngày, đọc những mẩu tin đồn gầm giường rác rưởi của chốn hậu cung, và đặc biệt là cập nhật những bức vẽ chân dung khoe khoang lối sống xa hoa của giới quý tộc (một hình thái sơ khai của Mạng xã hội / Social Media).

Điều điên rồ nhất là, Tần Uyển quyết định phát Thẻ Ngọc Thông Minh cho toàn dân với giá... 0 đồng! Hoàn toàn miễn phí!

Bá tánh nghèo khổ trên toàn cõi Đại Tiêu sướng rơn, quỳ lạy tung hô vạn tuế, tưởng rằng Hoàng gia đang ban phát ân sủng trời biển. Cả ngày lẫn đêm, từ lúc đi cày cấy ngoài ruộng, lúc đang ăn cơm, hay thậm chí lúc đi vệ sinh, bọn họ đều lờ đờ cắm mặt vào chiếc Thẻ Ngọc phát sáng lấp lánh, cười khúc khích với những mẩu tin bát quái rẻ tiền, hoàn toàn tách biệt với thực tại xung quanh.

Sếp tổng Tiêu Cảnh Dực nhìn đám thái giám và cung nữ trong Dưỡng Tâm Điện đi đứng ngật ngưỡng, cứ cắm mặt vào thẻ đến mức đụng sứt cả trán vào cột đình. Hắn nhăn mặt xót của, quay sang hỏi vợ: "Uyển nhi! Nàng phát miễn phí thứ ma thuật đắt tiền tốn kém này thì chúng ta lấy đâu ra lợi nhuận để bù đắp chi phí sản xuất?"

"Bệ hạ ngốc quá, đúng là tư duy của bọn buôn bán vặtnh vãnh!" Tần Uyển cười ranh mãnh, ánh mắt lóe lên sự nham hiểm tột độ. Nàng lôi ra một tờ giấy bằng da cừu cuộn tròn, in chi chít những hàng chữ nhỏ xíu li ti như đàn kiến bò. "Nếu một sản phẩm được phân phối hoàn toàn Miễn phí, thì Bệ hạ phải hiểu rằng: Khách hàng CHÍNH LÀ Sản phẩm! Nhìn tờ giấy này xem. Lúc nhận thẻ, bọn họ bị bắt buộc phải ký vào tờ 'Điều khoản Sử dụng' (Terms of Service). Có trời mới biết trong hàng vạn chữ lằng nhằng đó viết cái gì, vì chẳng có ma nào thèm đọc đâu! Bằng chữ ký đó, bọn họ đã tự nguyện, hợp pháp cho phép chúng ta Theo dõi (Track) mọi ngóc ngách riêng tư trong cuộc đời họ!"

Nàng búng tay. Một tấm sa bàn ma thuật ba chiều khổng lồ lập tức sáng bừng lên giữa Dưỡng Tâm Điện. Trên đó hiện lên hàng vạn, hàng triệu điểm sáng li ti đang di chuyển và chớp tắt liên tục khắp bản đồ kinh thành.

"Bệ hạ hãy mở to mắt ra mà xem! Điểm sáng màu đỏ này là Lại Bộ Thượng Thư, lão ta vừa nói dối vợ đi họp, nhưng thực chất đang dừng chân ở lầu xanh ba canh giờ rồi! Còn điểm sáng màu xanh kia là bà thím bán rau ở chợ Đông, bà ta vừa gõ chữ chửi thầm Bệ hạ là đồ hôn quân trong tin nhắn ma thuật gửi cho con trai! Chúng ta biết họ đi đâu, nói chuyện với ai, nhịp tim đập nhanh khi nhìn thấy hình ảnh gì, và đêm qua họ lén lút tìm kiếm điều gì! Dữ liệu (Data) mới là loại dầu mỏ của thời đại mới!"

Sếp tổng lạnh toát toàn bộ sống lưng, mồ hôi hột vã ra đầm đìa: "Nàng... nàng đang dùng phép thuật để lén lút theo dõi nhất cử nhất động của vạn dân Đại Tiêu sao? Quá tàn nhẫn rồi!"

"Đó không phải là tàn nhẫn, đó được gọi là 'Tư bản Giám sát' (Surveillance Capitalism)!" Tần Uyển vui vẻ nháy mắt, gõ ngón tay đầy đắc ý. "Chúng ta sẽ thu thập và 'Khai thác Dữ liệu' (Data Mining) mọi thói quen kín đáo nhất của họ, sau đó bán ngược toàn bộ đống dữ liệu khổng lồ đó cho các thương nhân dệt may, các lái buôn thực phẩm, để họ tha hồ hiển thị Quảng cáo trúng đích (Targeted Ads) ngay khi người dùng vừa mảy may nghĩ đến món đồ đó. Chúng ta đang biến bí mật đời tư của bá tánh thành một mỏ vàng vô tận, khai thác mãi không cạn. Từ ngày hôm nay, dưới thời trị vì của thần thiếp, quyền riêng tư đã chính thức bị khai tử!"