Chương 137: Thư Lại Ma Thuật Và Ác Mộng Của Giới Trí Thức

Khi hàng vạn phu xe, nông dân và thợ thủ công nghèo khổ bị binh đoàn Người Sắt cướp đi chén cơm manh áo, phải ra đường ăn xin, thì tại các tòa tháp kính lộng lẫy ở trung tâm kinh thành, giới tinh hoa văn phòng (White-collar workers) bao gồm các luật sư cãi thuê, kế toán viên, học giả và những nhà thơ danh giá lại nhàn nhã ngồi thưởng thức trà chiều, nhếch mép cười nhạo sự khốn cùng của đồng loại.

"Bọn ít chữ, đầu óc bã đậu, chỉ biết dùng cơ bắp bị máy móc thay thế là quy luật tất yếu rồi, khóc lóc cái nỗi gì!" Một tên Kế toán trưởng mặc áo lụa gấm phẩy chiếc quạt ngà voi ngạo mạn châm biếm. "Còn chất xám, trí tuệ ưu việt của chúng ta là tinh hoa bất diệt của nhân loại. Bọn Người Sắt ngu độn bằng sắt thép kia làm sao có tâm hồn để biết làm thơ tình, làm sao đủ tinh ranh để cài cắm điều khoản viết hợp đồng, hay đủ IQ để tính toán những báo cáo sổ sách phức tạp nhức đầu?"

Sáng ngày hôm sau, lời ngạo mạn kiêu kỳ đó đã bị vả đôm đốp vào mặt bằng một sự kiện chấn động kinh thành. Tần Uyển tổ chức buổi lễ khánh thành rầm rộ một cỗ máy ma thuật khổng lồ, kỳ dị ngay giữa quảng trường Dưỡng Tâm Điện. Nàng gọi nó là: "Thư Lại Ma Thuật" (Generative AI).

Cỗ máy này không có tay chân bằng sắt. Nó là một khối não nhân tạo bằng tinh thể pha lê khổng lồ phát sáng nhấp nháy, được các pháp sư kết nối trực tiếp với vạn vạn quyển sách cổ trong Tàng Kinh Các và hút trọn toàn bộ dữ liệu giao dịch kinh tế của Tập đoàn Đại Tiêu tích lũy cả chục năm qua.

Tần Uyển ngồi vắt chéo chân trên ngai vàng, vẫy tay gọi tên Kế toán trưởng kiêu ngạo đang đứng mỉm cười hôm qua lên phía trước. "Ngươi giỏi tính toán phải không? Hãy tính Báo cáo tài chính quý 3, cân đối thu chi của một vạn cửa hàng Siêu thị trên toàn lục địa cho ta xem." Nàng lạnh lùng ra lệnh.

Tên kế toán toát mồ hôi hột, huy động thêm ba trợ lý, hì hục gảy bàn tính lách cách, nháp hết hàng xấp giấy suốt ba canh giờ đồng hồ mới đưa ra được một con số. Còn cỗ máy Thư Lại Ma Thuật? Tần Uyển chỉ vỗ tay một cái. Khối pha lê chớp sáng một tia màu xanh lục, khạc ra một dải giấy lụa in sẵn bảng báo cáo tài chính hoàn hảo, biểu đồ phân tích sắc nét, dự báo dòng tiền chính xác không sai một đồng cắc. Thời gian để cỗ máy hoàn thành chỉ mất đúng... ba giây!

Tên kế toán quỳ sụp xuống, run lẩy bẩy, bàn tính rơi loảng xoảng.

"Kế tiếp, hãy làm một bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt miêu tả vẻ đẹp u buồn của mùa thu, mượn cảnh lá vàng rụng để nói về sự cô đơn của người thiếu phụ đi." Tần Uyển ngoảnh mặt ra lệnh cho cỗ máy.

Ba giây sau, Thư Lại Ma Thuật nhả ra một bài thơ tuyệt tác, vần điệu mượt mà, từ ngữ thâm thúy, ẩn dụ xuất sắc đến mức Đệ nhất Thi nhân của kinh thành đọc xong phải ôm mặt khóc tu tu như một đứa trẻ. Lão biết rằng cả đời lão có vắt kiệt máu và nước mắt cũng không thể viết ra những vần thơ hoàn hảo đến thế.

Chỉ trong một tháng ngắn ngủi sau đó, thảm kịch giáng xuống. Tần Uyển vô tình ký giấy sa thải 90% nhân viên văn phòng, luật sư, kế toán viên và đám học giả kiêu ngạo. Cỗ máy ma thuật đã cướp đi công việc trí óc (White-collar Automation) với một tốc độ tàn khốc và lạnh lùng hơn bất kỳ thứ máy cày nào.

Đám trí thức thất nghiệp, từ chỗ mặc áo gấm, nay đói rách phẫn nộ kéo đến biểu tình trước cổng triều đình. Đệ nhất Thi nhân gào thét đến rách cổ họng: "Yêu nữ! Cỗ máy quỷ ám của ngươi thực chất không hề biết sáng tạo! Nó vô hồn! Nó chỉ đang ăn cắp trắng trợn (Data Scraping) hàng vạn bài thơ tâm huyết của ta, thu thập hàng vạn bản hợp đồng thông minh của các luật sư để băm nát và xào nấu lại! Đây là hành vi Đạo văn, xâm phạm Bản quyền Trí tuệ (Copyright Infringement) trắng trợn nhất lịch sử!"

Tiêu Cảnh Dực nghe xong cũng thấy chạnh lòng có lý, bèn gật đầu can vợ: "Uyển nhi, lão già đó nói cũng đúng. Máy móc của nàng lấy trộm chất xám, công sức của người ta để huấn luyện mà không chịu trả một đồng tiền bản quyền nào, thế là vi phạm pháp luật đấy, mất uy tín Hoàng gia lắm."

Tần Uyển cười khẩy, khinh bỉ ném ra một cuốn sổ tay bìa đỏ bọc vàng – một bộ luật mới toanh vừa ép Sếp tổng nhắm mắt đóng dấu hôm qua. "Thưa bệ hạ kính mến, bệ hạ hãy đọc kỹ Điều 4 của Luật Dữ liệu mới ban hành. Việc cỗ máy của thần thiếp cắn nuốt, đọc sách của bọn họ để học hỏi, phân tích, theo thuật ngữ pháp lý được gọi là 'Sử dụng Hợp lý' (Fair Use)! Thần thiếp không hề ăn cắp, cỗ máy của thần thiếp chỉ đang mượn dữ liệu để 'Lấy cảm hứng' thôi mà!"

Nàng quay sang nhìn đám trí thức đang suy sụp, quỳ rạp dưới đất, ném cho họ một ánh mắt thương hại tột cùng: "Các ngươi từng ngồi trong tháp ngà, nhâm nhi trà thơm và cười nhạo bọn phu xe ngu ngốc bị đào thải. Giờ thì sao? Các ngươi thấy đau chưa? Trước sức mạnh xử lý của cỗ máy Trí tuệ Nhân tạo của ta, bộ não đầy nếp nhăn của các ngươi và bắp tay cuồn cuộn của bọn phu xe đều rẻ rúng, lỗi thời và vô dụng y hệt như nhau! Chào mừng tất cả các ngươi đến với sự Bình đẳng tuyệt đối, tàn nhẫn của Chủ nghĩa Tư bản: Mọi kẻ làm thuê đều có thể bị thay thế!"

Bằng Thư Lại Ma Thuật, Tần Uyển đã nghiền nát phế truất thành trì và niềm kiêu hãnh cuối cùng của loài người. Khái niệm độc quyền chất xám, sự thần thánh hóa nghệ thuật bị đập vỡ vụn, nhường chỗ cho một kỷ nguyên lạnh lẽo, nơi Trí tuệ nhân tạo có thể nhân bản chất xám và sự sáng tạo với chi phí biên bằng không (Zero marginal cost). Lâu đài của giai cấp tinh hoa đã sụp đổ.