Chương 185: Thiên Khảo Lục - Quyền Nhân Thân Của Dòng Sông (Legal Personhood)

Hôm nay là một ngày lễ vô cùng trọng đại, mang tính chất bước ngoặt lịch sử của Làng Hợp tác xã Solarpunk. Từ sáng sớm tinh mơ, vị Trưởng làng râu tóc bạc phơ, cùng với học giả Lục Bình và toàn thể người dân trong vùng, đồng loạt mặc lên mình những bộ quần áo dệt từ sợi gai, sợi lanh thêu hoa văn truyền thống đẹp nhất. Bọn họ kéo nhau tập trung đông đúc bên bờ dòng sông lớn hiền hòa chảy uốn lượn xuyên qua thung lũng. Sau nhiều thập kỷ phục hồi sinh thái, nước sông giờ đây trong vắt như pha lê, sạch đến mức người ta có thể đếm rõ từng viên sỏi cuội và nhìn thấy từng đàn cá hồi bơi lội tung tăng dưới tận đáy sâu.

Một buổi lễ ký kết Pháp lý chưa từng có tiền lệ đang được diễn ra vô cùng trang nghiêm. Nhưng kỳ lạ thay, bản hợp đồng thiêng liêng này không phải được ký kết giữa những con người với nhau.

"Dựa trên các tư liệu Khảo cổ Luật pháp mà chúng ta thu thập được từ thời kỳ tiền sụp đổ," Lục Bình đứng uy nghiêm trên một bục gỗ mộc mạc, tay cầm cuốn bách khoa toàn thư, dõng dạc đọc to một bản tuyên ngôn vang vọng khắp đôi bờ. "Trong quá khứ đen tối, tổ tiên của chúng ta đã nhắm mắt phạm phải một sai lầm pháp lý khủng khiếp và mù quáng nhất lịch sử nhân loại. Bọn họ đã điên rồ trao cái gọi là 'Quyền Nhân Thân' (Legal Personhood / Corporate Personhood) cho các Tập đoàn Kinh tế và Công ty Cổ phần."

Lục Bình khinh bỉ phẩy tay, xé nát vụn một tờ Giấy Phép Kinh Doanh cổ đại đã ố vàng, vứt những mảnh giấy lả tả xuống mặt đất rêu phong.

"Bọn họ luật hóa và công nhận một Công ty Vô tri Vô giác – một cỗ máy chỉ biết theo đuổi lợi nhuận – là một 'Con người' hợp pháp trước Pháp luật. Bọn họ mù quáng cấp cho thứ thực thể ảo ảnh đó quyền tự do ngôn luận để mua chuộc chính trị, quyền kiện tụng để bắt nạt kẻ yếu. Nhưng trớ trêu thay, bọn họ lại cấp cho thứ 'Con người' đó một tấm khiên bất tử mang tên 'Trách nhiệm Hữu hạn' (Limited Liability) để chúng dễ dàng phủi tay, né tránh mọi hậu quả từ những tội ác tàn phá môi trường mà chúng gây ra!"

Lục Bình hít một hơi thật sâu, gằn giọng phẫn nộ: "Nhưng thưa đồng bào! Một Công ty không hề có trái tim để biết đau đớn khi bị thương, không có lá phổi để cần hít thở không khí sạch, và nó là một thực thể máu lạnh mang đặc tính bất tử! Việc trao quyền làm người cho Tập đoàn đã vô tình tạo ra những con quái vật mang chứng bệnh Tâm thần phân liệt (Psychopaths) hung hãn nhất, cho phép chúng tự do tàn phá thế giới cho đến khi Trái đất kiệt quệ."

Vị Trưởng làng già cả bước lên bục, hai tay run run nhưng kiên định cầm một con dấu lớn làm bằng ngọc bích nguyên khối, ấn một dấu mộc đỏ chót thật mạnh xuống một bản Hiến pháp sinh thái mới toanh, được cẩn thận viết tay bằng mực thảo mộc trên loại giấy dó thượng hạng.

"Hôm nay, đứng dưới bóng râm che chở của cây sồi Tần Uyển, trước sự chứng giám của Đất Mẹ, chúng ta sẽ vĩnh viễn tước bỏ thứ Quyền Nhân Thân sai trái của các Tổ chức kinh tế phi nhân tính, và long trọng trao trả cái quyền thiêng liêng đó về đúng vị trí xứng đáng của nó trong chuỗi sinh mệnh." Trưởng làng dõng dạc tuyên bố, giọng nói vang vọng rền rĩ như sấm truyền. "Kể từ giờ phút lịch sử này, Dòng Sông vĩ đại đang chảy trước mặt chúng ta đây, chính thức được Hiến pháp công nhận là một 'Thực Thể Pháp Lý' (Legal Entity) hoàn chỉnh, mang đầy đủ mọi Quyền cơ bản của một Con Người!"

Cả dân làng nghe xong, đồng loạt cởi mũ, reo hò vang dậy cả một góc trời, tiếng vỗ tay rầm rập hòa cùng tiếng nước chảy róc rách.

Đây chính là thành tựu vĩ đại và là đỉnh cao chói lọi của hệ tư tưởng Luật Pháp Sinh Thái học (Ecological Jurisprudence). Khi Dòng Sông được pháp luật công nhận là một "Con Người" có sinh mệnh, mọi hệ quy chiếu trừng phạt thay đổi hoàn toàn. Giờ đây, nếu một xưởng cơ khí vô ý thức nào đó lén lút đổ hóa chất độc hại xuống dòng nước, họ sẽ không bị tòa án phạt hành chính vài đồng bạc lẻ vì cái lỗi dân sự "Xả thải vượt mức" xấc xược nữa. Bọn họ sẽ lập tức bị lực lượng an ninh bắt giam, tống ngục và đem ra xét xử hình sự nghiêm minh trước Tòa án với tội danh "Cố ý gây thương tích" (Assault and Battery) hoặc "Đầu độc mưu sát" đối với một Thực thể Pháp lý! Tuyệt đối không một ai, dù giàu có đến đâu, có quyền bạo hành dòng sông mẹ nữa.

Dường như thiên nhiên cũng có linh hồn và hiểu thấu được Đạo luật nhân đạo vừa được con người ban hành. Vào buổi chiều muộn hôm đó, trên khúc sông vừa được cấp nhân quyền, xảy ra một hiện tượng kỳ lạ và huy hoàng. Hàng vạn con cá hồi béo ngậy, lấp lánh từ vùng hạ lưu xa xôi rủ nhau quẫy đuôi bơi ngược dòng nước. Chúng thi nhau nhảy lách tách trên mặt nước trong vắt, lớp vảy lấp lánh phản chiếu ánh hoàng hôn như những thỏi bạc sống động. Bọn chúng tự nguyện, vui vẻ bơi thẳng vào những chiếc lưới đánh cá được đan bằng thân sậy thân thiện của dân làng một cách vô cùng hào phóng, như một món quà đền đáp.

"Mọi người nhìn kìa!" Một cậu bé háo hức chỉ tay xuống lòng sông cuộn sóng. "Đó chắc chắn là Bức Thư Cảm Ơn bằng xương bằng thịt của Dòng Sông gửi cho chúng ta đấy!"

Lục Bình khoanh tay mỉm cười, một nụ cười mãn nguyện của một học giả đã tìm ra chân lý. Trong nền kinh tế cũ kỹ của kỷ nguyên Tư bản, con người ngu muội coi tự nhiên chỉ là một kho tài nguyên câm lặng vô tri để mặc sức vắt kiệt và bóc lột. Nhưng trong thế giới sinh thái mới mẻ này, khi Tự nhiên vĩ đại được con người tôn trọng, được đối xử như một Đối tác Bình đẳng có đầy đủ nhân quyền và nhân cách, nó lập tức đền đáp và trả những khoản Cổ Tức (Dividends) khổng lồ lại cho nhân loại bằng một sự trù phú, ấm no và hòa hợp vĩnh cửu.