Chương 68: Cơn Điên Hoa Lan Và Vụ Nổ Bong Bóng Đầu Cơ

Sau khi luật lệ cấp vốn làm ăn ra đời, kinh thành Đại Tiêu chìm trong không khí cuồng nhiệt kiếm bạc. Khắp nơi, người ta thì thầm vào tai nhau những bí kíp đổi đời qua đêm. Đúng lúc đó, một đoàn phường buôn phương Nam mang đến một thứ kỳ lạ: Lan Huyết Yến.

Đây là một giống hoa lan có cánh màu đỏ thẫm như máu, quả thực rất hiếm. Đám lái buôn liền dồn tiền thuê người đi rêu rao khắp trà quán: "Lan Huyết Yến là loài hoa hút tinh hoa nhật nguyệt, người sở hữu nó sẽ trường thọ, may mắn! Cả thiên hạ chỉ có mười chậu!" (Hype / Bơm thổi).

Để màn kịch thêm hoàn hảo, vài tên bá tước giàu nứt đố đổ vách (Whales / Tay to) bắt đầu "Tự biên tự diễn" (Wash Trading). Tên bá tước A bán chậu hoa cho tên bá tước B với giá một ngàn lượng. Hôm sau, tên B lại bán cho tên C giá hai ngàn lượng. Cứ thế, giá của Lan Huyết Yến tăng phi mã từng ngày một cách chóng mặt.

Bách tính và các quan lại nhỏ lẻ bắt đầu đỏ mắt vì ghen tị. Nỗi sợ bị bỏ lỡ cơ hội làm giàu (FOMO) bao trùm cả kinh thành. Người người nhà nhà mang cầm cố ruộng vườn, vay mượn nặng lãi chỉ để mua cho được một củ Lan Huyết Yến chưa kịp nảy mầm, hy vọng ngày mai bán lại sẽ lãi gấp đôi.

Một "Quả bóng thổi giá" (Speculative Bubble) khổng lồ chính thức hình thành. Đỉnh điểm, một chậu lan héo queo được hét giá bằng cả một tòa biệt phủ!

Sếp tổng Tiêu Cảnh Dực vốn luôn chiều chuộng Tần Uyển, nghe thiên hạ xôn xao, bèn sai Cao Thắng vác năm vạn lượng bạc ra chợ định mua một chậu lan về làm quà tặng vợ.

"Bệ hạ dừng tay!" Tần Uyển hốt hoảng ném luôn bát cháo yến, chạy ra giật lại khay bạc. "Ngài định vứt tiền qua cửa sổ sao?"

"Uyển nhi, thiên hạ đồn hoa này quý lắm, mua hôm nay ngày mai bán lại lãi gấp rưỡi cơ mà! Trẫm coi như vừa tặng quà cho nàng, vừa kiếm thêm chút bạc (Investing)!" Sếp tổng biện minh.

Tần Uyển lắc đầu ngao ngán, thở dài: "Đây không phải là mua bán kiếm lời! Đây là Hội chứng điên rồ (Tulip Mania / Speculation)! Bệ hạ nhìn xem, một chậu hoa thì có gì gọi là 'Giá trị thực' (Intrinsic Value)? Nó không biết đẻ ra lụa, không biết chở hàng như ngựa, cũng chẳng ăn được. Nó chỉ là một thứ rễ cây nay nở mai tàn! Người ta mua nó không phải vì nó quý, mà chỉ vì tin rằng ngày mai sẽ có một 'Kẻ ngốc hơn' (Greater Fool Theory) sẵn sàng mua lại với mức giá cao hơn!"

Sếp tổng nghe xong toát mồ hôi lạnh: "Nghĩa là... giá trị của nó toàn là giả tạo?"

"Chính xác! Và khi không còn 'Kẻ ngốc' nào chịu vung tiền mua nữa, quả bóng này sẽ nổ tung!" Tần Uyển nhếch mép, ánh mắt lóe lên tia tàn nhẫn của một kẻ chuyên bán đứt thị trường (Short Seller). "Đám vương tôn quý tộc này rảnh rỗi sinh nông nổi, dám thổi giá lũng đoạn kinh thành của bổn cung? Thần thiếp sẽ cho chúng sạt nghiệp!"

Ngay đêm đó, Tần Uyển âm thầm phái đội Grap Ngựa Hỏa tốc xuôi Nam, tìm đến tận gốc vùng núi mọc đầy Lan Huyết Yến. Nàng bỏ ra vài trăm lượng bạc bèo bọt, thu gom hàng ngàn xe bò chở đầy củ lan mang về kinh thành.

Sáng hôm sau, giữa lúc Cõi Mộng Hoa Lan đang đạt đỉnh cao nhất, một chậu lan đang được chào giá mười vạn lượng, thì cánh cửa các chợ lớn đồng loạt mở toang.

Người của Nội Vụ Phủ đẩy ra hàng ngàn chiếc xe bò chất đầy Lan Huyết Yến, treo biển: Mười đồng một củ!

"Bán tháo! (Dumping). Bán tháo Lan Huyết Yến số lượng cực lớn! Mua một tặng một!" Cao Thắng cầm loa gào thét.

Trò chơi mua bán lập tức sụp đổ (Market Crash). Nguồn hoa nhiều gấp vạn lần người mua (Oversupply). Những kẻ hôm qua vừa thế chấp nhà cửa mua chậu lan với mức giá một vạn lượng, hôm nay nhìn thấy củ lan bị vứt lăn lóc ngoài đường với giá mười đồng, liền gào thét thảm thiết, ngất xỉu tại chỗ (Liquidated / Cháy tài khoản).

Đám bá tước "Tay to" ôm hàng đống lan trong nhà, không kịp tẩu tán, đành đứng nhìn của nả bốc hơi thành rác rưởi chỉ trong một đêm. Có những vị đại thần phải thắt cổ tự vẫn vì vay nợ quá nhiều để đâm đầu vào mua hoa.

Quả bong bóng vỡ nát, để lại một kinh thành hoang tàn tiếng khóc lóc. Tiêu Cảnh Dực đứng nhìn đống củ lan rác rưởi bị bách tính quét ra cống, sợ hãi vuốt ngực. Suy chút nữa, năm vạn lượng của hắn cũng đã bốc hơi theo thứ hoa ma quỷ này.

"Bệ hạ thấy chưa?" Tần Uyển nhàn nhã uống trà sâm, giọng đều đều như đang dạy học. "Trên thương trường, đừng bao giờ nhầm lẫn giữa Giá trị thực sự (Value Investing) và Đỏ đen cờ bạc (Gambling). Khối của nả xây bằng ảo mộng, chỉ cần một cơn gió cũng đủ sụp đổ tàn tành!"

Từ đó, bách tính Đại Tiêu tởn đến già, không bao giờ dám chơi trò "Thổi giá" đồ vật vô dụng nữa, ngoan ngoãn quay về làm ăn chân chính dưới sự kiểm soát gắt gao của nữ Kế toán trưởng!