Chương 69: Mầm Bệnh Đầu Mùa

Khâu cải tạo cày ải đất đai đã chuẩn bị xong xuôi, bùn dưới ruộng đã nhão nhoét, phẳng phiu như mặt gương chực chờ, khâu quan trọng và gian nan tiếp theo mang tính quyết định thành bại của cả vụ mùa là ươm mạ. Ở thời đại cổ đại lạc hậu này, do điều kiện bảo quản hạt giống thô sơ trong chum vại ẩm thấp, chất lượng giống thoái hóa và sâu bệnh tràn lan không có thuốc đặc trị, tỷ lệ nảy mầm sống sót của hạt thóc giống thường rất thấp. Những người nông dân quanh năm bán mặt cho đất thường xót xa phải vãi một lượng thóc hạt khổng lồ, đặc nghẹt xuống ruộng bùn, nhưng kết quả mạ mọc lên vẫn thưa thớt, lưa thưa, chết mọc không đều, chỗ dày chỗ mỏng.

Thêm vào đó, thời tiết giao mùa sang xuân đặc trưng của vùng thung lũng, lúc nào sương mù cũng giăng mắc ướt sũng, mưa phùn rả rích kéo dài làm độ ẩm không khí tăng cao. Đây chính là môi trường ẩm ướt vô cùng lý tưởng, là bệ phóng hoàn hảo cho các bào tử nấm đạo ôn phát tán và vi khuẩn lúa von (một loại bệnh kỳ quái làm thân cây lúa mọc vóng cao lêu nghêu rỗng ruột nhưng tuyệt nhiên không trổ bông kết hạt) phát sinh lây lan dữ dội trên diện rộng.

Đứng trước nguy cơ nhãn tiền đó, với kiến thức chuyên môn vững vàng, Lâm Vãn kiên quyết quyết định phải ra tay can thiệp khoa học ngay lập tức từ khâu xử lý hạt giống, không thể phó mặc cho ông trời như đám nông dân trong làng.

Sáng sớm tinh sương, khi gà vừa gáy sáng, nàng đã chỉ đạo gia đinh vác bao, đổ ập hai tạ thóc giống thượng hạng (được đích thân nàng chọn lọc, sàng sảy kỹ càng từ vụ thu hoạch nỏ nắng, hạt to năm ngoái) ra khoảng sân gạch rộng rãi. Đống thóc đổ xuống vàng ươm, sáng rực lên dưới ánh ban mai, hạt nào hạt nấy mẩy căng bóng bẩy. Thế nhưng, dù nhìn bề ngoài có vẻ hoàn hảo, lẫn lộn bên trong đống vàng ấy vẫn còn sót lại rất nhiều hạt lửng lơ chưa no hạt, hạt lép xẹp và bụi bặm, trấu vụn.

"Đại Sơn! Nhanh tay xách cho ta vài thùng nước giếng trong vắt đổ vào chum, sau đó pha thêm thật nhiều muối hạt to vào nhé. Càng mặn chát càng tốt, mặn đến mức thả quả trứng gà vào phải nổi lên ấy." Nàng xắn ống tay áo, lớn tiếng dặn dò phu quân.

Đại Sơn không hỏi nhiều, nhanh chóng xách nước, vung tay đổ hàng thúng muối hột rào rào, hì hục hòa tan tạo ra một chum nước muối đặc sánh, mặn đắng. Lâm Vãn dùng rổ rá xúc từng rổ thóc giống đổ ào vào chum nước muối, tay cầm một thanh gỗ dài không ngừng khuấy mạnh tạo thành lốc xoáy. Kì diệu thay, dưới lực đẩy Archimedes của dung dịch nước muối cực đặc, những hạt thóc lép xẹp nhẹ hều, hạt lửng lơ rỗng ruột, và cả những hạt thóc xui xẻo bị mọt đục thủng lỗ chỗ đều lềnh bềnh nổi hết cả lên mặt nước như đám bèo bọt. Chỉ những hạt thóc thực sự mẩy đẫy đà, chắc nịch mang nguồn gen khỏe mạnh nhất, mang phôi mầm sống mãnh liệt nhất mới đủ sức nặng chìm nghỉm, nằm phơi mình dưới lớp bùn muối đáy chum.

"Mẹ kiếp! Hay thật đấy thê tử! Mọi năm vã mồ hôi ta thấy người ta lấy mâm sàng sảy tung lên hứng xuống cả ngày trời rát cả tay cũng không sạch bằng nàng lấy gậy khuấy một lúc nhàn nhã thế này." Đại Sơn há hốc mồm kinh ngạc, dùng vợt lưới hớt vớt bỏ đám thóc lép nổi bồng bềnh đem đi nấu cám lợn, mồm không ngớt lời trầm trồ thán phục.

Đám thóc xịn chìm đáy được vớt ra rổ thưa, dội xối lại bằng nhiều chậu nước suối ngọt cho trôi sạch sẽ vị muối mặn chát bám bên ngoài để không làm xót mầm. Nhưng quá trình xử lý giống khắt khe của Lâm Vãn vẫn chưa dừng lại ở đó. Nàng biết thừa, mầm bệnh nấm đạo ôn tai ác thường bám chặt, ủ mầm bệnh ngay trên lớp vỏ trấu xù xì, nếu cứ thế cẩu thả đem ngâm ủ nước lã thì mạ mọc lên ốm yếu, dính bệnh chết rạc là cái chắc.

Nàng tiếp tục chỉ đạo Đại Sơn đun hai nồi nước lớn trên bếp lò. Một nồi nước đun sôi sùng sục, bốc hơi mù mịt, sủi bọt ùng ục, một nồi múc nước giếng khơi lạnh ngắt lạnh buốt.

Nàng tự tay dùng gáo múc, cẩn thận pha chế hòa lẫn hai thứ nước đó theo một tỷ lệ bí truyền "ba sôi hai lạnh" (nghĩa là chính xác ba phần nước đun sôi sùng sục pha hòa trộn với hai phần nước lạnh giá) để tạo ra một chậu nước ấm có nhiệt độ duy trì khoảng chừng năm mươi tư độ C. Mức nhiệt độ "thần thánh" này là một ranh giới vô cùng mong manh nhưng cực kỳ hiệu quả: nó đủ sức nóng để tiêu diệt, luộc chín các loại bào tử nấm bệnh, vi khuẩn bám cứng đầu trên vỏ hạt giống, mà lại vừa vặn không đủ nhiệt để làm chín hay luộc chín chết phần phôi mầm non nớt giấu kín bên trong hạt.

"Ngâm toàn bộ đống hạt giống này lặn ngập trong chậu nước ấm ba sôi hai lạnh này trong vòng đúng mười khắc (khoảng mười lăm phút) không hơn không kém, rồi vớt sạch sành sanh ra ngay lập tức nhé." Nàng dùng chiếc đồng hồ cát nhỏ nhắn (mua với giá đắt đỏ trên trấn) cắm mắt chăm chú để căn thời gian chính xác đến từng giây.

Đám thợ làm thuê đứng vây quanh xem cảnh tượng kỳ lạ đều trố mắt, gãi đầu gãi tai không hiểu mô tê gì. "Lâm nương tử ơi, luộc lúa sống bằng nước nóng phỏng tay thế này, nhỡ phần mầm gạo nó chín luộc thì sao mà lúa nảy mầm mọc cây được nữa? Thế này là phá hoại hạt giống rồi còn gì!"

"Mọi người cứ bình tĩnh yên tâm mà xem, chậu nước ấm này chỉ có tác dụng diệt nấm vi khuẩn vỏ ngoài, còn nhiệt độ ấm áp sẽ đóng vai trò như một mồi lửa kích thích cái mầm đang ngủ đông tỉnh dậy đâm chồi nhanh hơn thôi. Làm theo cách khoa học này thì khi đem gieo, mạ sẽ mọc đều răm rắp tăm tắp trăm hạt như một, thân mạ cứng cáp như măng trúc, và đặc biệt là cực kỳ ít bị nhiễm bệnh đạo ôn chết vàng đầu vụ." Lâm Vãn vừa thoăn thoắt vớt thóc ra tãi mỏng trên manh chiếu cho mau nguội, vừa mỉm cười ôn tồn giải thích kiến thức canh tác cho đám nông dân.

Sau khi trải qua bước ngâm nước ấm diệt khuẩn thần kỳ, đống thóc giống tiếp tục được ngâm ngập chìm trong vại nước lã bình thường thêm ròng rã hai ngày hai đêm cho lớp vỏ trấu hút no căng nước, mềm ra, rồi mới được vớt ra, để ráo và đem ủ thành đống, đậy kín bưng giữ ấm bằng nhiều lớp rơm rạ và lá chuối khô.

Ba ngày hồi hộp chờ đợi qua đi, khi Đại Sơn cẩn thận dỡ mở đống lá chuối ủ ra, một cảnh tượng tuyệt đẹp, đáng kinh ngạc hiện ra trước mắt mọi người. Hàng triệu hạt lúa giống vàng ươm đã đồng loạt nứt nanh đều tăm tắp như có phép lạ, phôi mầm trắng muốt, tinh khôi nhú ra khỏi vỏ trấu như hàng vạn chiếc răng thỏ nhỏ xíu vô cùng đáng yêu. Tuyệt nhiên không hề có lấy một hiện tượng hạt thối đen, hạt lên men chua lòm hay xuất hiện những vết mốc xanh nhớp nháp do vi khuẩn phá hoại. Tỷ lệ nảy mầm thành công rực rỡ gần như đạt con số tuyệt đối một trăm phần trăm, phá vỡ mọi kỷ lục gieo giống của Thạch Đầu Thôn từ trước tới nay.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng đến từng chi tiết và việc áp dụng triệt để kiến thức khoa học nông nghiệp vượt thời đại đã giúp Lâm Vãn tự tin nắm chắc phần thắng huy hoàng ngay từ vạch xuất phát đầy rủi ro của mùa vụ mới.