GIỮA HAI ĐỈNH NÚI

Chương 1: Thủ khoa đối mặt thủ khoa

Bảng thông báo của trường THPT chuyên Nguyễn Du chưa bao giờ thu hút đông học sinh đến thế, ngoại trừ hai dịp trong năm: ngày công bố danh sách trúng tuyển lớp 10 và ngày dán bảng điểm tổng kết học kỳ. Sáng hôm nay, sương mù mùa đông vẫn còn lảng vảng trên những tán xà cừ già cỗi, phả một lớp hơi lạnh ẩm ướt lên tấm kính tủ thông báo. Đám đông học sinh bu lại như một bầy ong vỡ tổ, xôn xao, bàn tán, những tiếng xuýt xoa kinh ngạc đan xen với những tiếng thở dài thườn thượt.

"Trời ơi, lại là hai người đó!" Một nam sinh lớp 11A2 thốt lên, ngón tay chỉ thẳng vào vị trí đầu tiên của hai bảng danh sách được phân chia rõ rệt: Khối Tự Nhiên và Khối Xã Hội.

Không có gì ngạc nhiên. Cảnh tượng này vốn dĩ đã trở thành một truyền thống, một kiểu "đặc sản" vô hình của trường Nguyễn Du suốt hơn hai năm qua.

Ở cột bên trái, bảng điểm khối Tự nhiên, cái tên "Song Cường" đứng sừng sững ở vị trí số một với điểm trung bình môn Toán, Lý, Hóa gần như chạm ngưỡng tuyệt đối 10.0. Những con số tròn trĩnh lạnh lùng, tàn nhẫn như chính tính cách của chủ nhân nó. Ở cột bên phải, bảng điểm khối Xã hội, cái tên "Trần Khánh Vy" chễm chệ ở đỉnh bảng với điểm số môn Văn, Sử, Địa cao chót vót, những con số tưởng chừng như không ai có thể lấy được từ tay những giáo viên chấm điểm khắt khe nhất trường.

Hai cái tên. Hai thái cực. Hai đỉnh núi không ai có thể chạm tới.

Cách đám đông ồn ào chừng mười mét, nơi cuối hành lang dãy nhà A tĩnh lặng, Song Cường đang đứng tựa lưng vào lan can. Anh không có vẻ gì là quan tâm đến kết quả đang được dán ngoài kia. Bóng nắng nhạt nhòa xuyên qua tán lá, hắt lên sườn mặt góc cạnh và sống mũi cao thẳng của anh. Đôi mắt đen thẳm, tĩnh lặng như một mặt hồ mùa đông bị đóng băng, đang chăm chú nhìn vào một phương trình vật lý lượng tử được viết nguệch ngoạc trên cuốn sổ tay nhỏ. Mọi thứ xung quanh đối với Song Cường lúc này dường như chỉ là một dải tạp âm không đáng bận tâm.

Cho đến khi có tiếng bước chân đều đặn, rành rọt vang lên từ phía cầu thang.

Khánh Vy xuất hiện. Cô mặc áo sơ mi trắng đồng phục ủi phẳng phiu, mái tóc đen dài được buộc cao gọn gàng, để lộ vầng trán thông minh và đôi mắt sáng rực. Ánh mắt cô sắc lẹm, mang theo sự nhạy bén của một người đã quen mổ xẻ từng câu chữ trong các văn bản nghị luận. Cô bước đi không vội vã, nhưng mỗi bước chân đều toát lên một loại áp bức vô hình, một sự tự tin được xây đắp bằng hàng trăm giờ thức trắng đêm với sách vở.

Khánh Vy dừng lại khi nhìn thấy bóng lưng của người đang đứng trước mặt. Bất giác, sống lưng cô thẳng thêm một chút.

Cô đi lướt qua bảng thông báo, chỉ đưa mắt lướt đúng một giây về phía hai cái tên đứng đầu, khóe môi hơi nhếch lên tạo thành một nụ cười cực kỳ nhạt, rồi tiếp tục bước đi về phía cuối hành lang. Khi khoảng cách giữa hai người chỉ còn khoảng ba bước chân, Song Cường dường như cảm nhận được sự thay đổi của luồng không khí. Anh gập cuốn sổ tay lại bằng một động tác dứt khoát, ngẩng đầu lên.

Ánh mắt họ chạm nhau trong không trung. Không có lửa điện xẹt qua như trong phim ảnh, cũng không có những tiếng hừ lạnh của những kẻ thù truyền kiếp. Giữa họ chỉ có một loại căng thẳng ngầm tĩnh lặng mà sắc bén, giống như hai thanh kiếm bọc trong vỏ nhưng vẫn tỏa ra hàn khí.

"Nghe nói kỳ này môn Văn của cậu được 9.8. Cô Hoàng chưa từng cho ai điểm đó trong suốt mười lăm năm đi dạy." Song Cường lên tiếng trước, giọng nói trầm và phẳng, không mang theo bất kỳ ngữ điệu chúc mừng hay ghen tị nào. Nó chỉ đơn thuần là một câu trần thuật, như thể anh đang đọc ra một hằng số vật lý.

Khánh Vy dừng bước. Cô quay người lại, đối diện trực tiếp với anh. Đôi mắt cô hơi nheo lại, một nụ cười nửa miệng xuất hiện trên môi. "Còn tôi thì nghe nói môn Hóa của cậu lại mất 0.2 điểm ở phần thực hành. Có vẻ như việc pha trộn các chất hóa học trong phòng thí nghiệm không dễ dàng như việc tính toán trên giấy, phải không thủ khoa Tự nhiên?"

Lời nói của Khánh Vy nhẹ nhàng, êm ái nhưng sắc như dao cạo, đánh thẳng vào điểm yếu duy nhất trong bảng điểm của Cường. Cô luôn như vậy, dùng ngôn từ làm vũ khí, bóc tách vấn đề một cách tinh vi và đâm chọc vào đúng tử huyệt của đối phương.

Song Cường không tức giận. Cơ mặt anh thậm chí không thay đổi một milimet. Anh đút hai tay vào túi quần, nhàn nhạt đáp lại: "Lý thuyết là nền tảng của thực hành. Sai số 0.2 trong thực hành là do dụng cụ phòng thí nghiệm của trường không đạt chuẩn độ tinh khiết. Tôi đã ghi rõ trong báo cáo, nhưng người chấm điểm lại thiên về kết quả thị giác hơn là lập luận logic. Không sao, tôi không quan tâm đến những con số bị ảnh hưởng bởi sai số của thiết bị."

"Ồ, đổ lỗi cho thiết bị sao? Một tư duy ngụy biện cổ điển." Khánh Vy khẽ bật cười, một tiếng cười mang tính chất "cà khịa" rõ nét. "Trong xã hội học, người ta gọi đó là hội chứng không chấp nhận thất bại. Cậu nên đọc cuốn 'Tâm lý học hành vi' của Skinner, có thể cậu sẽ tìm thấy mình trong đó."

"Còn cô thì nên xem lại định lý bất toàn của Gödel. Trong bất kỳ một hệ thống phức tạp nào, đều có những mệnh đề không thể chứng minh là đúng hay sai. Chẳng hạn như việc cô luôn cố gắng dùng những lý thuyết tâm lý để diễn giải những thứ vốn dĩ chỉ là sai số ngẫu nhiên."

Cuộc đối đáp diễn ra nhanh như chớp, không ai nhường ai. Không có tiếng quát tháo, không có những lời lăng mạ. Họ dùng tri thức để tấn công nhau. Ở trường Nguyễn Du, người ta vẫn thường nói: Xem Song Cường và Khánh Vy "cãi nhau" giống như đang xem một trận chung kết bóng bàn của những bộ não siêu việt. Bóng được đánh qua đánh lại với tốc độ chóng mặt, và nếu bạn không đủ thông minh, bạn thậm chí còn không hiểu họ đang chửi xéo nhau điều gì.

"Vy! Cường!"

Một giọng nói uy lực từ phía sau vang lên, phá vỡ bầu không khí căng như dây đàn giữa hai người. Thầy Hiệu phó phụ trách chuyên môn đang sải những bước dài về phía họ, gương mặt nghiêm nghị.

"Thầy Hiệu trưởng đang đợi hai em ở phòng Hội đồng. Ngay lập tức."

Song Cường và Khánh Vy cùng lúc quay lại nhìn thầy Hiệu phó, rồi lại nhìn nhau. Ánh mắt cả hai đều ánh lên sự ngạc nhiên xen lẫn nghi hoặc, nhưng rất nhanh sau đó, họ thu lại cảm xúc, trở về với vẻ lạnh lùng và kiêu hãnh thường ngày. Cả hai cùng bước đi, giữ khoảng cách đúng một mét với nhau, không ai đi trước, không ai lùi sau.

Phòng Hội đồng sáng đèn. Thầy Hiệu trưởng Trần ngồi sau chiếc bàn gỗ lớn, trên tay đang cầm một tập hồ sơ dày cộp. Xung quanh bàn là cô Hoàng - giáo viên Ngữ Văn kiêm Tổ trưởng tổ Xã hội, và thầy Minh - giáo viên Vật lý kiêm Tổ trưởng tổ Tự nhiên. Bầu không khí trang trọng đến mức có thể nghe rõ tiếng máy lạnh đang rì rầm thổi.

"Hai em ngồi đi." Thầy Hiệu trưởng chỉ tay vào hai chiếc ghế trống đối diện bàn làm việc.

Khánh Vy kéo ghế ngồi xuống, sống lưng vẫn thẳng tắp, tư thế chuẩn mực của một học sinh giỏi toàn diện. Song Cường ngồi xuống ghế bên cạnh, dáng vẻ thoải mái hơn nhưng ánh mắt thì sắc bén như radar, quét qua tập hồ sơ trên bàn thầy Hiệu trưởng.

"Thầy gọi các em lên đây vì một lý do đặc biệt." Thầy Hiệu trưởng mở lời, giọng nói chậm rãi nhưng kiên quyết. "Tháng sau, Bộ Giáo dục sẽ tổ chức cuộc thi Nghiên cứu Khoa học - Xã hội cấp Quốc gia. Đây không phải là một cuộc thi học sinh giỏi thông thường. Nó đòi hỏi tư duy đa chiều, khả năng kết hợp giữa phân tích số liệu khoa học định lượng và góc nhìn nhân văn, xã hội học định tính. Trường chúng ta cần một đại diện xuất sắc nhất."

Tim Khánh Vy đập lỡ một nhịp. Cô biết cuộc thi này. Đó là một bệ phóng hoàn hảo cho hồ sơ xin học bổng du học của cô.

Song Cường cũng khẽ nhíu mày. Cuộc thi này có giải thưởng là suất tuyển thẳng vào ngôi trường Đại học hàng đầu mà gia đình đang kỳ vọng ở anh.

"Và nhà trường quyết định," Thầy Hiệu trưởng đưa mắt nhìn cả hai, "Trường THPT chuyên Nguyễn Du sẽ cử một đội gồm hai thành viên. Đó là hai em."

Nếu lúc này có ai làm rơi một cây kim xuống sàn phòng Hội đồng, chắc chắn người ta cũng nghe thấy âm thanh của nó. Sự tĩnh lặng bao trùm không gian trong vài giây, trước khi cả Song Cường và Khánh Vy cùng đồng thanh thốt lên:

"Không được đâu thưa thầy!"

Khánh Vy nhíu chặt mày, không giữ nổi vẻ bình tĩnh thường thấy: "Thưa thầy, đây là cuộc thi cần sự ăn ý và đồng điệu trong tư duy. Em và Song Cường có phương pháp học tập, góc nhìn và cách giải quyết vấn đề hoàn toàn trái ngược nhau. Việc kết hợp chúng em lại chẳng khác nào ép nước và dầu hòa vào nhau."

Song Cường ngay lập tức tiếp lời, giọng anh lạnh tanh: "Thưa thầy, em đồng ý với ý kiến của bạn Vy. Sự khác biệt về tư duy của chúng em không phải là sự bổ trợ, mà là sự xung đột. Nghiên cứu khoa học cần một đường lối xuyên suốt, rõ ràng và logic, chứ không phải là những lý thuyết xã hội mơ hồ, chung chung. Việc hợp tác này sẽ chỉ làm chậm tiến độ và giảm chất lượng công trình."

Khánh Vy quay phắt sang lườm anh, đôi mắt như muốn phóng hỏa: "Cậu bảo cái gì là mơ hồ, chung chung? Nếu không có góc nhìn xã hội, những con số khô khan của cậu chỉ là những cái xác không hồn, chẳng giải quyết được bất kỳ vấn đề thực tiễn nào của con người!"

"Số liệu là chân lý khách quan. Tâm lý con người mới là thứ dễ đánh lừa nhất." Anh đáp trả ngay lập tức, mắt không chớp.

"Đủ rồi!" Thầy Hiệu trưởng đập mạnh tay xuống bàn, tiếng chát chúa vang lên khiến cả hai im bặt.

Thầy tháo kính, thở dài nhìn hai đứa học trò xuất sắc nhất nhưng cũng cứng đầu nhất trường. "Đây chính là lý do tôi chọn hai em. Cuộc thi năm nay đòi hỏi sự giao thoa giữa hai lĩnh vực. Một đề tài chỉ toàn số liệu sẽ khô khan và thiếu tính ứng dụng nhân văn. Ngược lại, một đề tài chỉ toàn lý thuyết xã hội sẽ thiếu đi tính thuyết phục và chứng minh chặt chẽ. Các em là hai nửa hoàn hảo cho đề tài này, nếu các em biết cách hạ cái tôi của mình xuống."

Thầy đẩy tập hồ sơ về phía hai người. "Đây là quyết định của Ban Giám hiệu, không phải một lời đề nghị. Đội thi của trường ta mang tên 'Khánh Vy - Song Cường'. Cô Hoàng và thầy Minh sẽ là giáo viên hướng dẫn. Các em có một tháng để hoàn thiện đề cương và nộp lên Sở."

Khánh Vy cắn nhẹ môi dưới. Cô biết, khi Hiệu trưởng đã nói đến mức này, sẽ không có đường lui. Cô là lớp trưởng, là con ngoan trò giỏi, cô không thể từ chối một nhiệm vụ mang tính danh dự của trường. Hơn nữa, cô thực sự cần giải thưởng này.

Cô quay sang nhìn Song Cường. Anh vẫn ngồi im, gương mặt không bộc lộ cảm xúc, nhưng ngón tay trỏ đang nhịp nhịp lên mặt bàn - một thói quen chỉ xuất hiện khi bộ não của anh đang tính toán các khả năng.

"Hai em đã rõ chưa?" Thầy Hiệu trưởng hỏi lại, giọng đã dịu hơn.

Song Cường dừng nhịp tay. Anh nhìn thẳng vào thầy Hiệu trưởng, rồi gật đầu ngắn gọn: "Em hiểu rồi, thưa thầy. Em sẽ tham gia."

Khánh Vy hít một hơi thật sâu, dằn lại sự khó chịu đang dâng lên trong lồng ngực. Cô đứng dậy, cúi chào các thầy cô: "Em cũng vậy. Chúng em sẽ không làm trường thất vọng."

Khi bước ra khỏi phòng Hội đồng, hành lang đã vắng tanh, chỉ còn lại tiếng lá cây xào xạc bên ngoài. Song Cường và Khánh Vy đứng cạnh nhau trước cửa.

Song Cường quay sang nhìn cô, ánh mắt sắc lẹm: "Tôi không quan tâm cô có thích tôi hay không. Nhưng trong cuộc thi này, mọi dữ liệu đưa vào báo cáo phải qua tôi kiểm duyệt tính chính xác. Tôi không muốn một lỗi logic ngụy biện nào làm hỏng công sức của tôi."

Khánh Vy mỉm cười, một nụ cười đầy thách thức: "Cứ làm tốt việc tính toán của cậu đi, chàng trai máy tính. Còn linh hồn của bài nghiên cứu, cách để thuyết phục hội đồng giám khảo, cứ để tôi lo. Hy vọng não bộ của cậu không bị quá tải khi phải làm việc với một người thông minh hơn cái máy tính của cậu."

Anh không đáp lại, chỉ quay người bước đi, bóng lưng thẳng tắp khuất dần sau dãy hành lang.

Khánh Vy đứng đó, nhìn theo anh. Gió lạnh thổi qua làm tung mái tóc cô. Cô biết, một tháng sắp tới sẽ là một khoảng thời gian địa ngục. Một án phạt thực sự khi phải làm việc chung với kẻ thù không đội trời chung về mặt học thuật. Nhưng đồng thời, trong sâu thẳm, có một tia kích thích kỳ lạ đang nhen nhóm lên trong cô.

Sự đối đầu giữa hai đỉnh núi, cuối cùng cũng chính thức bắt đầu.

---

Ghi chú: Lời tuyên chiến đã được đưa ra, khi hai cái đầu thông minh nhất trường buộc phải cùng giải một bài toán chung.