Chương 115: Căn Bệnh Silo Và Nghệ Thuật Chính Trị Nội Bộ

Khi Đế chế Đại Tiêu đã dùng sức mạnh kinh tế và các gói nợ độc hại đánh sập và thâu tóm tất cả các nước láng giềng, biến họ thành chư hầu, thì không còn bất kỳ một kẻ thù ngoại bang nào ở bên ngoài có khả năng đe dọa họ nữa. Thế nhưng, đúng như quy luật nghiệt ngã của lịch sử, một pháo đài bất khả xâm phạm thường bắt đầu thối rữa và sụp đổ từ chính bên trong.

Việc xé nhỏ Tập đoàn Hoàng gia thành ba công ty con hoạt động độc lập (Công ty Hỏa xa Vận tải, Công ty Siêu thị Bán lẻ, và Công ty Ngân hàng Đầu tư) ở Chương 104 vốn dĩ ban đầu chỉ là một chiêu trò "ve sầu thoát xác" nhằm lách Luật Chống Độc quyền của Quốc hội. Thế nhưng, sau vài năm phát triển nóng, trò chơi giả tạo trên giấy tờ đã biến thành những đế chế thật sự. Các vị Giám đốc nắm giữ quyền sinh sát lớn sinh ra kiêu ngạo.

Sếp nhí Tiêu Minh (con trai Sếp tổng, nay là Tổng Giám đốc kiêu ngạo của Hỏa xa) và Thái giám Cao Thắng (nay là Tổng Giám đốc xảo quyệt của chuỗi Siêu thị) bắt đầu lao vào một cuộc nội chiến công sở (Corporate Warfare) đẫm máu, không khoan nhượng. Mục tiêu duy nhất của chúng là dìm hàng đối thủ nhằm giành giật miếng bánh "Thưởng Tết" (Year-end Bonus/ESOP) khổng lồ từ ngân sách của Công ty Mẹ.

Một buổi sáng thiết triều, Tiêu Minh hậm hực bước ra, đập mạnh tập hồ sơ lên bàn kiện cáo: "Bẩm nương nương! Xin nương nương làm chủ cho Hỏa xa! Tên thái giám Cao Thắng đó ỷ thế nắm Siêu thị, hắn cố tình ép giá cước vận tải của con xuống mức bèo bọt để làm đẹp Báo cáo tài chính cho hắn! Tệ hơn, hắn còn bưng bít, kiên quyết không chịu chia sẻ 'Dữ liệu khách hàng mua sắm' cho bên vận tải, khiến hệ thống AI của con không thể nào tối ưu hóa lịch chạy tàu, dẫn đến chạy xe rỗng tốn kém hàng vạn tấn than!"

"Oan uổng quá nương nương minh xét!" Cao Thắng bên kia cũng không vừa, lập tức lăn ra khóc lóc ỉ ôi, nước mắt ngắn nước mắt dài tố cáo ngược lại. "Siêu thị của thần cũng đang ngắc ngoải đây! Lão Tôn bên Công ty Ngân hàng ỷ thế nắm kho bạc, đã cố tình giam tiền thanh toán (Payment Delay) của Siêu thị thần suốt ba tháng nay không chịu nhả, làm Siêu thị của thần thiếu đứt gãy dòng tiền (Cash flow) trầm trọng để nhập hàng mới! Bọn chúng đều là lũ phá hoại!"

Các công ty con thi nhau lập các bức tường lửa (Firewalls), giấu giếm thông tin kinh doanh, từ chối hợp tác, và xây dựng những rào cản phòng thủ với chính những người đồng nghiệp làm chung một Tập đoàn. Trong tư duy của chúng, chúng thà để Tập đoàn Đại Tiêu mất đi hàng triệu lượng doanh thu chung, còn hơn là giúp phòng ban của kẻ thù nội bộ đạt được điểm KPI cao hơn phòng ban của mình. Đây chính là căn bệnh nan y chết người, lây lan nhanh chóng của mọi siêu tập đoàn trên thế giới: "Hội chứng Silo" (Cục bộ địa phương / Silo Effect). Mỗi công ty con trở thành một cái tháp silo độc lập, không ai nói chuyện với ai.

Tiêu Cảnh Dực ngồi trên ngai vàng, vò đầu bứt tai nhìn đống báo cáo nội bộ rối như tơ vò, mâu thuẫn chồng chéo mà phát hoảng. "Uyển nhi! Nàng xem kìa! Không có giặc ngoài thì chúng nó lại quay ra tự cắn xé, đâm chém nhau sau lưng kìa! Tập đoàn vĩ đại của chúng ta sắp tự phân rã, tự hủy từ bên trong rồi! Nàng là Kế toán trưởng, nàng mau dùng quyền lực ra sắc lệnh bắt chúng nó phải lập tức dỡ bỏ rào cản, đoàn kết lại, chia sẻ dữ liệu cho nhau đi (Cross-functional collaboration)!"

Trái ngược hoàn toàn với sự hoảng loạn tột độ của Sếp tổng, Tần Uyển vẫn thong thả ngồi trên sập gụ, điệu đà dùng giũa mài bộ móng tay, khẽ nhếch mép cười nhạt, một nụ cười của kẻ đi săn đứng trên đỉnh chóp: "Đoàn kết? Đập bỏ rào cản? Bệ hạ ngây thơ quá rồi! Bệ hạ thử dùng cái đầu của mình mà nghĩ sâu xa hơn xem: Nếu tên Cao Thắng ma mãnh nắm trọn hệ thống bán lẻ và hàng hóa, thằng con Tiêu Minh ngông cuồng nắm toàn bộ huyết mạch vận tải quốc gia, còn lão Tôn già khọm nắm giữ toàn bộ hệ thống tiền tệ và kho bạc... mà ba kẻ cực kỳ quyền lực đó bỗng nhiên không cãi nhau nữa, mà quay sang 'Đoàn kết' khăng khít, bắt tay mật thiết với nhau, thì... bệ hạ đoán xem, cái ghế Chủ tịch tối cao của thần thiếp và cái ngai vàng nạm kim cương của bệ hạ có còn giữ nổi qua một đêm không?"

Sếp tổng nghe xong phân tích, giật mình thon thót như bị điện giật, mồ hôi lạnh toát ra ướt đẫm áo lót: "Ý... ý nàng là... nếu chúng nó đoàn kết, bọn chúng sẽ liên thủ với nhau tạo phản, lật đổ chúng ta ngay lập tức (Mutiny) sao?"

"Chính xác! Quyền lực tuyệt đối mà không có sự kiểm soát nội bộ sẽ sinh ra mối đe dọa tuyệt đối." Tần Uyển đứng dậy, vạch ra một sơ đồ tâm lý trên bảng. "Thần thiếp không hề bất lực, mà thần thiếp đã CỐ TÌNH thiết kế, đặt ra các bộ KPI (Chỉ số đo lường hiệu quả) chéo cánh, đối nghịch và giẫm đạp lên nhau để kích động sự đố kỵ và lòng tham của bọn chúng. Khi bọn chúng bận rộn ngày đêm đấu đá mưu hèn kế bẩn, giấu giếm dữ liệu và kiện cáo lẫn nhau (Corporate Politics / Chính trị chốn công sở), thì bọn chúng sẽ bị phân tâm, suy yếu và bắt buộc phải liên tục chạy đến quỳ dưới chân Công ty Mẹ, xin thần thiếp và bệ hạ phân xử để đòi lại công bằng. Nhờ cái thế chân vạc đố kỵ đó, Công ty Mẹ mới vĩnh viễn giữ được vị thế Thẩm phán tối thượng không thể xâm phạm!"

Tiêu Cảnh Dực ngẩn người, sởn gai ốc. Hắn cuối cùng cũng giác ngộ, nhận ra rằng đỉnh cao của thuật quản trị nhân sự ở các Siêu Tập đoàn tàn nhẫn không phải là xây dựng văn hóa bắt mọi người nắm tay nhau múa hát bài ca hòa bình yêu thương, mà cốt lõi chính là nghệ thuật cổ xưa "Chia để trị" (Divide and Conquer), biến cấp dưới thành những con sói cắn nhau.

"Bệ hạ thấy đấy, dưới con mắt của Kế toán trưởng, thần thiếp thà chấp nhận để Tập đoàn hao hụt đi một chút ít lợi nhuận vô nghĩa vì căn bệnh Hội chứng Silo, còn hơn là ngu ngốc mất trắng cả cơ đồ vĩ đại này vào tay đám cấp dưới ngoan ngoãn nhưng đoàn kết." Tần Uyển nháy mắt tinh nghịch, đầy ma mị. "Đến cuối năm nay, trong buổi tiệc tất niên (Year End Party), thần thiếp sẽ giả vờ quăng ra giữa sân khấu một cục 'Cổ phiếu thưởng' (ESOP) giới hạn thật to và thơm phức, để xem hai con chó cưng dại khờ của chúng ta sẽ cắn xé, cấu xé nhau đẫm máu như thế nào! Chắc chắn sẽ là một màn kịch vui cửa vui nhà đây!"

Và thế là, những cuộc đấu đá nội bộ tàn khốc, những màn đâm chém chính trị chốn công sở ngột ngạt của giới tinh hoa văn phòng Đại Tiêu không hề bị dập tắt, mà cứ thế tiếp diễn mãnh liệt hơn. Bọn họ vắt kiệt mưu trí hãm hại đồng nghiệp, mà không hề biết rằng, tất cả sự xâu xé đẫm máu đó cuối cùng cũng chỉ trở thành một trò giải trí tiêu khiển rẻ tiền, một nước cờ cân bằng hoàn hảo trong mắt vị Nữ Chủ tịch quyền lực tột đỉnh và tàn nhẫn nhất của đế chế Tư bản.