Chương 183: Thiên Khảo Lục - Ngân Hàng Hạt Giống (The Seed Bank)

Ngay giữa trung tâm quảng trường sầm uất của Làng Hợp tác xã, vươn lên dưới bóng mát của một cây đa cổ thụ, có một tòa nhà kiến trúc độc đáo được xây hoàn toàn bằng gạch đất nung không khói và lợp mái rêu xanh rì. Trước cánh cửa gỗ sồi chạm trổ những họa tiết hình dây leo tinh xảo, một tấm biển bằng gỗ trầm hương treo lơ lửng, khắc dòng chữ trang trọng: "Ngân Hàng Trung Ương".

Trong quá khứ đen tối của Kỷ nguyên Giám sát, khái niệm "Ngân hàng" là một nỗi khiếp sợ tột cùng. Đó là những pháo đài bằng thép và kính lạnh lẽo, chuyên cất giữ Vàng thỏi, phát hành những tờ Trái phiếu nợ nần đẫm máu, và sở hữu một quyền năng ma quỷ là "Tạo ra Tiền từ hư vô" thông qua thuật toán Tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Chức năng duy nhất của các Ngân hàng cổ đại là trói buộc hàng tỷ người dân lao động vào những vòng xoáy nợ nần bất tận, vắt kiệt sinh lực của họ cho đến khi nhắm mắt xuôi tay.

Nhưng ngày hôm nay, khi Lục Bình nắm lấy chiếc vòng đồng và kéo mở cánh cửa hầm thép tái chế của Ngân hàng Trung Ương này ra, đập vào mắt mọi người không phải là những thỏi kim loại màu vàng vô tri, cũng không hề có một tờ tiền giấy hay con chip tín dụng nào.

Bên trong bầu không khí mát mẻ và được kiểm soát độ ẩm hoàn hảo, các dãy kệ tủ bằng gỗ thông kéo dài tít tắp được lấp đầy bởi hàng chục vạn chiếc lọ thủy tinh trong suốt. Bên trong những chiếc lọ đó là những báu vật thực sự của nhân loại: Các loại Hạt giống Di sản (Heirloom Seeds). Từ những hạt lúa mì có khả năng chịu hạn hán khắc nghiệt nhất, những hạt cà chua hoang dã có kháng thể chống lại mọi loại sâu bệnh, cho đến những hạt dưa hấu siêu ngọt mang mã gen nguyên thủy chưa từng bị chỉnh sửa hóa học.

"Chào mừng các bạn đến với 'Ngân Hàng Sinh Thái' (Ecological Bank) của chúng ta." Lục Bình giang tay, tự hào giới thiệu với đoàn du khách trẻ tuổi từ các làng lân cận.

Trong nền kinh tế Solarpunk, toàn bộ khái niệm về Tài chính và Tín dụng đã được tái định nghĩa một cách triệt để.

Nếu bạn muốn "Gửi Tiết kiệm" (Deposit), bạn không mang những tờ giấy lộn hay những con số ảo đến giao cho các nhân viên giao dịch cổ cồn trắng. Bạn sẽ mang những hạt giống mẩy nhất, khỏe mạnh nhất, mang những mã đột biến sinh học tốt nhất từ chính mảnh vườn đẫm mồ hôi của mình đến gửi vào kho lưu trữ nhiệt độ thấp. Và "Lãi suất" bạn nhận được không phải là con số lạm phát vô nghĩa, mà chính là sự đa dạng sinh học vô giá được bảo tồn cho toàn bộ cộng đồng, đảm bảo rằng con cháu bạn sẽ không bao giờ biết đến nạn đói.

Nếu một nông dân trẻ gặp xui xẻo, bị bão cuốn trôi hoặc sâu bệnh làm mất mùa, anh ta không cần phải thế chấp sổ đỏ hay bán máu để trả nợ. Anh ta có thể hiên ngang bước đến Ngân hàng để "Vay Vốn" (Loan). Thủ quỹ sẽ trao cho anh ta một hũ hạt giống lúa mạch chất lượng cao nhất để bắt đầu lại từ đầu. Và "Lãi suất Vay" (Interest Rate) không bao giờ được tính bằng những con số phần trăm lãi kép cắt cổ khiến người ta phải tự tử; nó chỉ đơn giản là một lời hứa danh dự giữa những con người tự do: Đến mùa thu hoạch trĩu hạt năm sau, anh nông dân ấy sẽ tự động chọn ra 10% số hạt giống mẩy nhất, khỏe nhất từ vụ mùa mới của mình để mang trả lại vào kho Ngân hàng, giúp cho Quỹ Gen Sinh Thái ngày càng trở nên phong phú và bất bại trước thiên nhiên.

Hôm đó, một anh nông dân vai u thịt bắp tên là Đại Hùng đẩy một chiếc xe cải tiến cọt kẹt tiến vào quảng trường. Trên xe chở đầy những trái bí ngô khổng lồ nặng cả tạ và một hũ thủy tinh chói lọi chứa đầy loại hạt giống bí lai tạo mới nhất do chính tay anh nghiên cứu. Anh mang đến Ngân hàng để "Trả nợ khoản vay mùa trước". Giống bí ngô mới của Đại Hùng có khả năng kỳ diệu: lớp vỏ của chúng chịu được cả sương giá âm độ, và ruột thì dẻo ngọt, rất giàu vitamin.

Cả làng ùa ra vây quanh chiếc xe tải, vỗ tay hò reo chúc mừng Đại Hùng. Mọi người tung hô anh là một "Tỷ Phú Sinh Thái" (Ecological Billionaire) mới nổi của năm nay.

Ở thế giới cũ, người ta gọi kẻ cất giấu hàng tỷ đô-la tiền ảo trong các tài khoản ngân hàng Thụy Sĩ, nhấm nháp rượu vang trên du thuyền trong khi xung quanh có hàng triệu người chết đói, là "Tỷ phú". Còn ở thế giới mới tràn ngập ánh nắng này, danh hiệu Tỷ phú cao quý chỉ được dành tặng cho kẻ nào tạo ra nhiều sự sống nhất, cống hiến những mã gen kháng bệnh xuất sắc nhất cho Ngân hàng Trung Ương, và đảm bảo rằng không một đứa trẻ nào trong làng phải đi ngủ với cái bụng rỗng râm ran. Sự giàu có thực sự, vĩnh viễn là sự trù phú của thiên nhiên, chứ không phải là những con số ảo bệnh hoạn nằm trên Sổ cái đẫm máu của bạo chúa Tần Uyển.