Chương 46: Khủng Hoảng Dòng Tiền Và Sàn Giao Dịch "Cổ Phiếu" Hoàng Gia

Sau khi phân bổ lại (Restructuring) hệ thống sản xuất bằng chiến lược nhượng quyền, bạc vàng đổ về ngân khố từ việc giao thương mỹ phẩm tăng lên chóng mặt. Tiêu Cảnh Dực ngày nào cũng mở sổ cái ra đếm, nụ cười trên môi chưa bao giờ tắt.

Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang. Mùa hè năm đó, mưa lớn kéo dài khiến đê điều sông Hoàng Hà có nguy cơ vỡ nát. Để cứu bách tính, Sếp tổng quyết định phê duyệt siêu dự án xây dựng một hệ thống kênh đào mới. Vấn đề là, chi phí xây dựng dự kiến lên tới năm mươi vạn lượng bạc ròng, cần phải thanh toán ngay lập tức để mua đá và thuê phu phen.

Dù tiền lãi từ bán hàng rất cao, nhưng của cải lại đang nằm rải rác dưới dạng hàng hóa, nợ các phường buôn chưa thu hồi được (Accounts Receivable) và kho bãi. Quốc khố hiện tại bị kẹt tiền mặt (Liquidity Crunch), không đào đâu ra năm mươi vạn lượng bạc trắng (Liquid Cash) ngay lập tức để xuất kho.

"Hay là trẫm ban lệnh thu thêm thuế nông nghiệp của bá tánh?" Tiêu Cảnh Dực vò đầu bứt tai trong ngự thư phòng.

"Tuyệt đối không được!" Tần Uyển lập tức gạt đi. "Đánh thuế lúc thiên tai chẳng khác nào ép bách tính làm phản. Bệ hạ, chúng ta thiếu tiền thì đi gọi vốn (Fundraising)! Tại sao phải vơ vét của người nghèo trong khi chúng ta có thể huy động bạc từ người giàu?"

"Người giàu? Ý nàng là đám thương gia và vương tôn quý tộc?" Sếp tổng nhíu mày. "Bọn chúng nổi tiếng vắt cổ chày ra nước, làm sao chịu nôn tiền ra cho triều đình xây đê?"

Tần Uyển nhếch mép cười, ánh mắt lóe lên sự nhạy bén của một Giám đốc Ngân hàng Đầu tư (Investment Banker). "Bọn họ không cho không, nhưng họ sẽ bỏ tiền ra (Invest) nếu bệ hạ cho họ thấy món hời thu về (ROI). Thần thiếp sẽ phát hành 'Giấy chứng nhận nợ' (Bonds) và 'Bằng khoán chia lãi' (Stocks)!"

Ngay trong tuần đó, Tần Uyển biến điện Thái Hòa thành một buổi yến tiệc kêu gọi góp vốn (Roadshow). Nàng phát thiệp mời toàn bộ các đại thương gia, điền chủ và vương công quý tộc giàu có nhất kinh thành đến dự.

Giữa sảnh điện, thay vì múa hát, Tần Uyển cho người dựng lên một tấm bảng lớn vẽ sơ đồ hệ thống kênh đào. Bằng tài ăn nói sắc sảo của dân kinh doanh thứ thiệt, nàng bắt đầu màn diễn thuyết gọi vốn (Pitching).

"Thưa các vị đại gia! Dự án kênh đào này không chỉ chống ngập, mà còn rút ngắn một nửa quãng đường vận chuyển hàng hóa từ Nam ra Bắc! Bệ hạ quyết định không độc quyền xây dựng, mà muốn san sẻ cơ hội phát tài (Investment Opportunity) này cho các vị!"

Tần Uyển giơ lên một tấm giấy tiên có in ấn tín của hoàng gia. "Đây là Bằng khoán chia lãi kênh đào (Cổ phiếu). Mỗi tấm giá trị một ngàn lượng bạc. Ai mua bằng khoán này, nghĩa là đang góp bạc (Equity) cùng triều đình. Sau khi kênh đào xây xong, bệ hạ sẽ lập các trạm thu tiền lộ phí tàu thuyền qua lại (Mô hình BOT). Toàn bộ tiền thu được sẽ chia theo tỷ lệ bằng khoán mà các vị đang giữ, kéo dài trong suốt hai mươi năm! Số tiền thu về mỗi năm không dưới hai mươi phần trăm!"

Cả sảnh điện xôn xao. Bỏ ra một ngàn lượng, ngồi không thu tiền lộ phí hai mươi năm, lại còn được triều đình đứng ra bảo lãnh (Underwritten by Gov)! Đây quả là một món hời từ trên trời rơi xuống. Bọn thương gia vốn sợ cất tiền trong rương bị hỏng hóc, nay thấy có nơi sinh lời đều đặn (Passive Income), hai mắt liền sáng rực như đèn pha.

"Ta mua mười tấm!" Một vị phú thương buôn gạo hét lớn. "Ta mua hai mươi tấm! Ai dám giành với ta!" Vương gia em họ của bệ hạ cũng vung ngân phiếu.

Một cuộc tranh giành mua bằng khoán (IPO - Initial Public Offering) điên cuồng diễn ra ngay tại điện Thái Hòa. Đám thái giám đếm bạc đến mức chuột rút cả tay. Chỉ trong vỏn vẹn một buổi chiều, mục tiêu năm mươi vạn lượng bạc không những được gom đủ, mà còn dư ra thêm mười vạn (Oversubscribed).

Tối hôm đó, nhìn những rương bạc trắng chất cao như núi, Tiêu Cảnh Dực dụi mắt đến ba lần, không dám tin vào sự thật.

"Chỉ bằng mấy tờ giấy lộn đóng dấu, mà nàng lấy được sáu mươi vạn lượng bạc của thiên hạ?" Sếp tổng nuốt nước bọt.

Tần Uyển tung một nén bạc lên không trung rồi bắt lấy, cười đắc ý: "Đây gọi là sức mạnh của Đòn bẩy tài chính (Financial Leverage) và Thị trường vốn (Capital Market), bệ hạ ạ! Bạc không tự sinh ra, nó chỉ chuyển từ chỗ nằm im sang chỗ sinh lời. Từ nay, Đại Tiêu chúng ta không chỉ có một hậu cung sản xuất son phấn, mà chúng ta đã chính thức có một 'Chợ buôn bán khế ước' (Stock Exchange) của riêng mình!"

Bằng màn gọi vốn kinh điển này, Tần Uyển không chỉ cứu nguy cho dự án đê điều, mà còn vĩnh viễn thay đổi cơ cấu kinh tế của Đại Tiêu. Cả triều đình giờ đây không chỉ lo việc chính trị, mà ngày ngày đều dán mắt vào bảng giá bằng khoán, chính thức bước vào kỷ nguyên huy động vốn Hoàng gia!