Chương 65: Bão Tố Biển Khơi Và Khái Niệm Bảo Hiểm Hàng Hải

Hội các nước bán lụa (OSEC) do Tần Uyển điều hành đã đẩy giá lụa lên mức trên trời. Bọn thương nhân phương Tây dù phải cắn răng nộp vàng, nhưng bù lại, khi mang được lụa về quê nhà, lợi tức chúng thu được cũng vô cùng khổng lồ.

Chỉ có điều, con đường chở lụa bằng thuyền buồm qua đại dương lại chứa đựng muôn vàn trắc trở (High Risk).

Một buổi sáng, một nhóm lái buôn mắt xanh mũi lõ quỳ gào khóc thảm thiết trước Ngọ Môn. Đoàn thuyền buôn của chúng gặp phải bão lớn ở Biển Đông, lại bị hải tặc tập kích. Mười vạn xấp lụa tơ tằm chìm nghỉm dưới đáy biển. Bọn chúng mất trắng toàn bộ của nả, vỡ nợ (Bankrupt), thậm chí không còn bạc mua vé thuyền về nước.

Điều đáng nói là, vì rủi ro trên biển quá lớn, các lái buôn phương Tây khác bắt đầu chùn bước. Dù lụa có hiếm đến mấy, bọn họ cũng không dám đánh cược cả mạng sống và gia sản. Lượng hàng đặt mua (Order Volume) xuất khẩu của Đại Tiêu bỗng chốc sụt giảm mạnh.

Tiêu Cảnh Dực vò đầu bứt tai: "Bọn hải tặc này dám cắt đứt đường làm ăn của trẫm! Uyển nhi, trẫm phải điều động mười vạn thủy quân ra khơi giương buồm tiêu diệt bọn chúng!"

"Bệ hạ mất trí rồi sao?" Tần Uyển gạt phắt đi. "Điều động thủy quân ra đại dương tiêu tốn hàng triệu lượng bạc cho lương thảo, tàu chiến. Khoản tiền bỏ ra (Operational Cost) lớn hơn cả số tiền lãi thu được từ việc bán lụa! Làm ăn kiểu đó thì thà đóng cửa phường dệt còn hơn!"

"Vậy chẳng lẽ ngồi nhìn bọn Tây Dương cắt đứt giao thương (Churn)? Bọn chúng không mua hàng nữa (Customer Attrition) là chúng ta húp cháo đấy!"

Tần Uyển nhếch môi, ánh mắt lóe lên sự xảo quyệt của một tay buôn sừng sỏ: "Bệ hạ yên tâm! Thần thiếp sẽ biến chính nỗi sợ hãi bão tố và hải tặc của bọn chúng thành một mỏ vàng mới! Chúng ta sẽ mở 'Cục Bảo hộ Đường biển' (Marine Insurance Company)!"

Hôm sau, Tần Uyển cho dán cáo thị thông báo một việc mua bán chưa từng có trong lịch sử: "Bán sự an tâm".

"Bất kỳ thuyền buôn phương Tây nào trước khi nhổ neo, chỉ cần nộp cho triều đình Đại Tiêu một khoản 'Tiền bảo hộ' (Insurance Premium) bằng một phần mười (10%) giá trị hàng hóa. Nếu thuyền cập bến an toàn, triều đình giữ số tiền đó. Nhưng nếu thuyền bị chìm hoặc bị cướp, triều đình Đại Tiêu sẽ đền bù toàn bộ tổn thất (Payout)!"

Đám lái buôn nghe xong thì mừng như bắt được vàng. Đối với họ, trích ra một phần mười tiền vốn để đổi lấy sự bảo đảm không bị khuynh gia bại sản (Risk Mitigation) là một cái giá quá hời. Bọn họ lại ồ ạt kéo đến mua lụa, ngoan ngoãn xếp hàng nộp "Tiền bảo hộ" trước khi ra khơi.

Trên triều đình, Hộ Bộ Thượng Thư lo toát mồ hôi, dập đầu can gián: "Nương nương hồ đồ rồi! Nhỡ đâu trời nổi bão lớn, mười chiếc thuyền chìm cả mười, quốc khố lấy đâu ra ngần ấy bạc để đền mạng cho chúng?"

"Lão Thượng Thư, ngài dốt tính toán quá!" Tần Uyển vừa lật sổ cái vừa gõ bàn tính lách cách. "Thần thiếp đã sai Cục Khí tượng và Thủy sư Đô đốc xem xét 'Khả năng chìm thuyền' (Actuarial Science). Trong mười năm qua, cứ một trăm chiếc thuyền ra khơi thì chỉ có tối đa năm chiếc bị chìm (5% Probability of Loss)!"

Nàng chỉ vào những con số đỏ chót: "Chúng ta thu 'Tiền bảo hộ' của một trăm chiếc (10% x 100 = 1000% giá trị một chiếc), nhưng chỉ phải đền cho năm chiếc (500%). Vậy là chúng ta nghiễm nhiên ngồi không hốt bạc (Gross Margin) giá trị của năm chiếc thuyền, mà chẳng cần phải đóng một cái đinh hay dệt một tấc lụa nào!"

Cả triều đình há hốc mồm kinh ngạc. Tiêu Cảnh Dực nghe xong thì trợn tròn mắt. Kiếm được vàng từ những chiếc thuyền... không bị chìm? Trên đời lại có kiểu làm ăn ma quỷ này sao?

"Chưa hết đâu bệ hạ!" Tần Uyển hạ giọng thì thầm vào tai Sếp tổng. "Khoản 'Tiền bảo hộ' mà chúng ta thu trước khi thuyền nhổ neo, nó gọi là 'Dòng tiền nổi' (Float). Trong lúc chờ xem có chiếc thuyền nào chìm để đền bù (có khi chờ đến cả năm trời), chúng ta có thể mang cục bạc khổng lồ này đi cho vay nặng lãi, hoặc đổ vào mỏ muối, xưởng rèn... Lãi mẹ đẻ lãi con (Compound Interest)!"

Sếp tổng rùng mình, nhìn nữ Kế toán trưởng bằng ánh mắt vừa sùng bái vừa hoảng sợ. Nàng ta không bán hàng hóa, nàng ta đem chính nỗi sợ hãi (Risk) ra đóng gói để bán lấy tiền!

Bằng khái niệm Bảo hộ Hàng hải (Marine Insurance) này, Tần Uyển không chỉ cứu vãn được lượng khách mua lụa, mà còn tạo ra một "Quỹ tiền tệ khổng lồ" (Investment Fund) với nguồn vốn miễn phí vô tận. Việc tính toán sổ sách của Đại Tiêu đã bước sang một kỷ nguyên mới, nơi ma thuật của đồng tiền được đẩy lên đến đỉnh cao!