Chương 76: Bão Rút Tiền Hàng Loạt Và Nghệ Thuật Ổn Định Tâm Lý Đám Đông

Cục Bạc vụ Hoàng gia do Tần Uyển lập ra không chỉ phát hành Quốc trái mà còn nhận giữ tiền tiết kiệm của bá tánh. Chẳng mấy chốc, nơi đây trở thành kho đụn khổng lồ nhất thiên hạ.

Thế nhưng, cây cao thì hay đón gió lớn. Một buổi sáng sương mù dày đặc, khắp các nẻo đường kinh thành bỗng rộ lên một tin đồn thất thiệt: Hoàng đế đem hết bạc trong Cục Bạc vụ đi đánh bạc thua sạch ở phương Bắc rồi! Quốc khố giờ chỉ còn cái vỏ rỗng!

Đối với những bá tánh ít học và những thương nhân nhát gan, tin đồn này chẳng khác nào sấm sét giữa trời quang. Nỗi sợ hãi lây lan với tốc độ chóng mặt (Panic). Bọn họ bỏ bê buôn bán, ùn ùn vác bao bố chạy đến trước cửa Cục Bạc vụ đập cửa đòi rút lại tiền. Một cuộc "Đột biến rút tiền" (Bank Run) quy mô lịch sử nổ ra!

Bên trong điện Dưỡng Tâm, Tiêu Cảnh Dực đi qua đi lại như gà mắc tóc.

"Uyển nhi! Tiền của chúng ta đem đi rót vốn vào Kênh đào và mua trang trại dâu tằm hết rồi (Illiquid Assets / Tài sản thiếu thanh khoản). Bạc mặt (Cash) trong hầm hiện tại chỉ đủ trả cho một phần mười số người đang gào thét ngoài kia. Nếu hôm nay không cho chúng rút, ngày mai chúng sẽ tạo phản mất!"

Tần Uyển đang sơn móng tay, thong thả thổi nhẹ cho lớp sơn mau khô: "Bệ hạ bình tĩnh. Kinh doanh tiền tệ (Banking) thực chất là kinh doanh 'Niềm tin' (Market Confidence). Bọn họ không cần dùng đến tiền ngay bây giờ, bọn họ chỉ muốn chắc chắn rằng tiền của mình vẫn còn ở đó."

"Nhưng tiền không còn ở đó! Nàng đã đem đi đầu tư hết rồi!" Sếp tổng suýt vò nát cả long bào.

"Đó gọi là 'Dự trữ theo tỷ lệ' (Fractional Reserve Banking). Chỉ những kẻ ngu ngốc mới để tiền chết một cục trong kho." Tần Uyển đứng dậy, phủi vạt áo. "Bệ hạ yên tâm, để đối phó với trò rút tiền bầy đàn này, chỉ cần dùng một liều thuốc ảo ảnh là đủ!"

Ngay lập tức, Tần Uyển hạ lệnh cho Ngự lâm quân dàn trận trước cửa Cục Bạc vụ, yêu cầu đám đông trật tự xếp hàng để vào rút tiền. Nhưng tốc độ làm việc bên trong lại diễn ra chậm như rùa bò. Thư lại cố tình soi xét từng chữ ký, đếm từng cắc bạc ba lần mới chịu giao cho khách.

Trong lúc đám đông bên ngoài đang nóng nảy chửi bới, từ phía xa, một đoàn xe ngựa được hộ tống bởi năm trăm kỵ binh thiết giáp ầm ầm tiến tới.

Cao Thắng đứng trên xe dẫn đầu, gào thét khản cả cổ: "Lùi ra! Lùi ra cho vàng của bệ hạ đi vào hầm!"

Những tấm bạt phủ trên xe ngựa bị gió thổi tung, lộ ra hàng chục chiếc rương mở toang. Bên trong, những thỏi vàng ròng, bạc nén xếp chồng chất, lấp lánh chói mù mắt đám đông (Visual Merchandising / Show of Force). Đội kỵ binh uy dũng khiêng từng rương vàng nặng trĩu đi ngang qua mặt dân chúng, rầm rập tiến vào hầm chứa của Cục Bạc vụ.

Tiếng xì xào bắt đầu nổi lên. "Trời đất ơi! Vàng nhiều như núi thế kia!" "Ai bảo quốc khố cạn kiệt? Mắt mù mới tin lời đồn bậy bạ!"

Nhìn thấy kho báu khổng lồ đang chảy vào hầm ngục (Liquidity Injection / Bơm thanh khoản), nỗi sợ hãi trong lòng đám đông bỗng chốc tan biến như bọt xà phòng. Nếu hoàng gia giàu nứt đố đổ vách thế kia, thì việc gì phải vội vàng rút tiền về giấu dưới gầm giường cho bọn trộm cướp dòm ngó?

Cơn khát rút tiền đột ngột hạ nhiệt. Những kẻ vừa nãy còn đòi đập cửa, nay gãi đầu gãi tai lủi thủi ôm bao bố đi về. Cuộc khủng hoảng (Bank Run) bị dập tắt chỉ trong vỏn vẹn một canh giờ!

Đứng trên đài lầu quan sát, Tiêu Cảnh Dực vuốt mồ hôi trán, quay sang hỏi vợ: "Uyển nhi, nàng đào đâu ra ngần ấy vàng bạc trong chốc lát vậy?"

Tần Uyển che miệng cười khúc khích: "Bệ hạ tinh mắt nhìn kỹ lại xem."

Sếp tổng căng mắt nhìn xuống chiếc rương cuối cùng đang được khiêng vào hầm. Một thỏi "vàng" không may rơi xuống đất, vỡ làm đôi... lộ ra bên trong là một cục đá ong sơn nhũ vàng!

"Đá? Nàng dùng đá giả vàng?" Tiêu Cảnh Dực há hốc mồm kinh ngạc.

"Bệ hạ, trên đời này, có những thứ không cần phải là thật, chỉ cần người ta TIN nó là thật thì nó sẽ tạo ra giá trị! (Fiat Currency / Tiền pháp định)" Tần Uyển nháy mắt. "Một đòn tâm lý học hành vi (Behavioral Economics) đơn giản đã cứu Tập đoàn của chúng ta khỏi cảnh vỡ nợ (Default). Kinh doanh tiền tệ, suy cho cùng, cũng chỉ là một trò chơi điều khiển ảo giác mà thôi!"