Chương 5: Bảng Phân Tích Swot Trên Giấy Bọc Bánh Mì

Mười giờ đêm. Đường Hải Đường bắt đầu vãn xe. Dãy hàng quán ăn uống xung quanh rục rịch dọn dẹp, kéo cửa cuốn kêu rào rào.

Bên trong "Hot Trend Station", không gian tối om, chỉ có duy nhất bóng đèn tuýp hắt ánh sáng trắng lạnh lẽo xuống mặt quầy inox. Chi đang cặm cụi cúi gập người trên bàn. Xung quanh cô không có laptop xịn xò hay máy chiếu slide, mà chỉ có một xấp giấy xi măng màu nâu xỉn – loại giấy gói bánh mì kẹp thịt ế ẩm từ đời nảo đời nào còn sót lại trong kho.

Chi vuốt phẳng nếp gấp của tờ giấy, rút cây bút lông chóp to màu đen, tháo nắp bằng răng. Giữa tờ giấy nâu nhạt, cô gạch một đường chữ thập lớn, chia làm bốn ô vuông vức.

S – W – O – T.

Điểm mạnh (Strengths), Điểm yếu (Weaknesses), Cơ hội (Opportunities) và Thách thức (Threats).

"Bắt đầu với điểm mạnh của đôi bên nào," Chi lẩm bẩm, ngòi bút lông ma sát với mặt giấy ráp tạo ra tiếng "xoẹt xoẹt" chói tai. Ở cột của cô, Chi nắn nót viết: Bậc thầy chạy Ads, nắm rõ thuật toán ShopeeFood/Grab, sở hữu fanpage 10k follow, cực nhạy bén với trend. Chuyển sang cột của Đăng, cô viết: Sản phẩm mười điểm, tệp khách ruột trung thành, chất lượng ổn định tuyệt đối.

Tới Điểm yếu. Chi khựng lại một nhịp, tự cười giễu cợt mình rồi cắm cúi viết phần của bản thân: Sản phẩm rác, tỷ lệ khách quay lại (retention rate) bằng không, thiếu định hướng dài hạn. Ở phần của gã mỏ hỗn bên cạnh, cô gạch chân thật đậm: Mù công nghệ, bảo thủ, tỷ lệ xoay vòng bàn (table turnover) thấp kỉ lục, gánh chi phí cố định (mặt bằng, điện nước) quá cao so với doanh thu.

Cơ hội: Kết hợp tệp khách chéo. Biến khách vãng lai mua vì tò mò thành khách ruột nhờ chất lượng. Thách thức: Chi gõ gõ đuôi bút vào cằm, rồi viết một hàng chữ in hoa đỏ chót, to tướng ngay giữa mép giấy: MEGA CUP CHUẨN BỊ MỞ, CHỦ NHÀ TĂNG GIÁ MẶT BẰNG.

Làm xong, Chi nhấc tờ giấy bọc bánh mì lên, thổi phù một cái cho mực mau khô. Bảng kế hoạch kinh doanh sặc mùi thực dụng, thô ráp nhưng đánh thẳng vào tử huyệt của cả hai. Giờ thì, làm sao để nhét cái tờ giấy này vào đầu Lê Hải Đăng?

Chi liếc mắt nhìn đồng hồ điện thoại. 22:10.

Ở kiếp trước, vì quá ghét Đăng nên Chi nắm rõ mọi thói quen sinh hoạt của anh ta để tìm cách phá đám. Đăng mắc hội chứng OCD nhẹ. Đúng 22:15 mỗi tối, không sai một phút, anh ta sẽ xách hai bịch rác buộc thắt nút chữ thập hoàn hảo ra đầu hẻm để chờ xe rác tới lấy.

Chi cuộn tròn tờ giấy bọc bánh mì lại, nắm chặt trong tay, rón rén kéo cửa cuốn lên một khe nhỏ vừa đủ chui người qua.

Không khí đêm Vạn Thành ập vào mặt. Mưa phùn lất phất làm đường nhựa bóng loáng. Chi khoanh tay trước ngực, nép mình vào bóng tối góc tường rêu phong, mắt dán chặt vào khe hở của cửa tiệm số 84. Gió rít qua làm gáy cô lạnh toát, nhưng lòng bàn tay thì đổ mồ hôi ướt đẫm.

Đúng 22:15.

Tiếng chốt khóa lạch cạch vang lên. Cánh cửa kính bật mở. Lê Hải Đăng bước ra.

Anh mặc áo thun đen trơn, quần kaki xám, tay xách hai túi rác nilon màu đen. Trái với những túi rác rỉ nước nhầy nhụa của Chi, rác của Đăng khô ráo, được buộc dây thun chéo nhau thành hình chữ thập gọn gàng như gói quà sinh nhật. Đăng rảo bước hướng về phía điểm tập kết rác ở góc đường.

"Anh Đăng!"

Chi bất thình lình lao ra từ góc tối, dang rộng hai tay chặn đứng đường đi của anh. Dưới ánh đèn đường vàng vọt, mái tóc búi củ tỏi của cô xổ tung vài lọn, ánh mắt sáng quắc như đèn pha ô tô.

Đăng giật thót mình, bước lùi lại một nhịp, suýt đánh rơi hai túi rác. Anh nheo mắt, đẩy gọng kính cận. Khi nhận ra cô hàng xóm phiền toái, nếp nhăn giữa trán anh lập tức hằn sâu.

"Cô Mai Chi? Mười rưỡi đêm rồi, cô tính chơi trò hù dọa ăn cướp hay gì?" Đăng lạnh lùng hỏi, định lách người bước qua.

"Cho tôi đúng ba phút. Ba phút thôi, rồi anh muốn vứt rác hay vứt tôi xuống cống cũng được," Chi nói nhanh như súng liên thanh, lùi lại chặn sát vách tường không cho Đăng tiến lên.

Không để Đăng kịp từ chối, Chi vung tay, trải bung tờ giấy bọc bánh mì to tướng ra trước mặt anh. Mép giấy kêu phần phật trong gió đêm.

"Nhìn đi!" Cô gõ ngón tay cồm cộp lên mặt giấy ráp. "Đây là lý do tại sao quán anh ế, và quán tôi chết."

Đăng nhíu mày nhìn tờ giấy dính chút dầu mỡ nhạt màu, lấm lem mực đen. Anh tính quay đi, nhưng dòng chữ in hoa đỏ chót "MEGA CUP CHUẨN BỊ MỞ" đập thẳng vào mắt khiến đồng tử anh co rụt lại. Bước chân của Đăng khựng lại.

Thấy cá đã cắn câu, Chi lập tức tung bài thuyết trình tốc độ cao.

"Anh nhìn vào ô Điểm yếu của anh đi. Anh có máy pha mười lăm ngàn đô, hạt cà phê specialty giá trên trời, nhưng anh không có vôn (volume - số lượng). Một ngày anh bán được bao nhiêu ly? Năm mươi? Bảy mươi? Khách của anh vào gọi ly cà phê sáu chục ngàn, ôm laptop ngồi lì ba tiếng đồng hồ cắm sạc xài wifi. Tỷ lệ xoay vòng bàn của anh thấp lè tè. Doanh thu đó anh bù đắp thế nào cho tiền mặt bằng năm chục triệu, tiền điện, tiền nước?"

Đăng mím môi, quai hàm bạnh ra. Cô ta nói trúng phóc. Đó là bài toán làm anh mất ngủ suốt sáu tháng nay. Doanh thu đang chạm ngưỡng hòa vốn, và chỉ cần có một biến động nhỏ, anh sẽ lỗ sặc máu.

Chi không cho anh khoảng nghỉ để phản biện, cô chỉ tiếp sang ô Điểm mạnh của mình:

"Còn tôi, tôi có thứ anh đang khao khát. Tôi có tệp data (dữ liệu) của hơn năm ngàn khách hàng từng mua trên app. Tôi biết chạy ads giờ vàng. Tôi thuộc nằm lòng thuật toán đẩy hiển thị của ShopeeFood. Khách lười ra đường ư? Tôi mang ly cà phê của anh đến tận giường cho họ."

"Nói tóm lại," Chi hạ tờ giấy xuống, nhìn thẳng vào mắt Đăng, giọng đanh lại. "Hai cái mặt bằng này thông nhau. Đập bỏ bức tường này đi, chúng ta sẽ có một không gian gấp đôi. Tiền thuê cưa đôi, gánh nặng chi phí giảm một nửa. Anh giữ nguyên cái khu vực bar gỗ tĩnh lặng của anh. Tôi dẹp bỏ rác rưởi, chuyển sang bán đồ uống mang đi nhanh gọn ở quầy bên kia. Sản phẩm do anh kiểm soát chất lượng, mảng truyền thông đẩy sale tôi bao trọn gói."

Đăng im lặng. Gió thổi làm tờ giấy bọc bánh mì trong tay Chi rung lên. Đôi mắt sau tròng kính của Đăng sâu thẳm, không để lộ bất kỳ cảm xúc nào. Anh hít một hơi, giọng trầm đục vang lên giữa con hẻm vắng:

"Nghe thì hay đấy. Nhưng cô quên một điều. Cốt lõi kinh doanh của chúng ta như nước với lửa. Cô lấy gì đảm bảo cô không ép tôi nhập hạt Robusta tẩm bơ khét lẹt thay vì Arabica nguyên bản? Lấy gì đảm bảo cô không ép tôi pha một ly cà phê mười giây để kịp giao cho đám shipper đang bấm còi inh ỏi ngoài kia?"

Đăng bước lên một bước, cái bóng cao lớn của anh trùm lên người Chi, áp đảo hoàn toàn. "Tôi thà đóng cửa tiệm, về quê trồng cà phê, chứ tuyệt đối không hạ thấp tiêu chuẩn ly nước của mình chỉ để đổi lấy mấy chục đơn trên mạng của cô."

Sống lưng Chi lạnh toát, nhưng cô ngẩng cao đầu, không lùi một bước. Cô biết Đăng sẽ nói câu này. Kiếp trước, anh ta thà chết chứ không chịu hạ giá.

"Tôi không bắt anh hạ tiêu chuẩn!" Chi gắt lên, giọng khàn đi vì xúc động thực sự. "Tôi dọn tiệm rồi! Sáng nay anh thấy tôi vứt rác, anh tưởng tôi làm màu chắc? Tôi ném mớ hóa chất đó đi vì tôi biết nó là con đường chết. Tôi cần cái gốc rào vững chắc của anh để sống sót, thì ngu gì tôi đập bỏ nó đi?"

Cô dướn người lên, chỉ tay thẳng về phía cuối đường Hải Đường, nơi ngã tư đèn đỏ đang nhấp nháy.

"Anh không thích làm chung cũng được. Nhưng anh mở to mắt ra mà nhìn. Ba mươi ngày nữa, chuỗi Mega Cup sẽ cắm chốt ngay cái ngã tư kia. Nó sẽ bao trọn mặt bằng ba tầng, nó nện khuyến mãi bằng tiền của quỹ đầu tư nước ngoài. Bà Ba chủ nhà đã nhấp nhổm đánh tiếng muốn đuổi chúng ta đi để gộp mặt bằng cho nó thuê giá cao rồi. Lúc đó, cái sự thanh cao của anh, có đủ tiền đền hợp đồng không?"

Từ "Mega Cup" và "bà Ba chủ nhà" như hai cú đấm bồi móc hàm cực mạnh giáng thẳng vào sự phòng thủ của Đăng. Sự cứng cỏi trên gương mặt anh xuất hiện một vết nứt. Bàn tay xách rác của anh vô thức siết chặt lại.

Chi hạ giọng, đưa tờ giấy nhám về phía trước, ánh mắt ánh lên sự chân thành hiếm hoi, không còn vẻ cợt nhả của dân buôn:

"Tôi không kêu anh bán mình. Tôi kêu anh hợp tác. Cùng nhau sống sót qua cái mùa đông khắc nghiệt này, hoặc cứ ôm khư khư cái sự tự ái, rồi cùng nhau dắt tay ra đê. Anh tự chọn đi."

Đăng rũ mắt nhìn tờ giấy. Những nét chữ nguệch ngoạc bằng bút lông, bảng SWOT thô sơ nhưng vạch trần trụi mọi vết thương đang rỉ máu của cả hai. Anh không nói một lời nào.

Tiếng xe chở rác từ xa vọng lại, rầm rập, nặng nề.

Đăng đưa tay ra. Không phải để đẩy Chi ra, mà là cầm lấy tờ giấy bọc bánh mì từ tay cô. Anh gấp nó lại làm tư, nhét gọn vào túi quần kaki.

"Rác vẫn phải đổ," Đăng cất giọng đều đều, nhưng không còn lạnh lẽo như trước. Anh lách qua người Chi, bước thẳng về phía điểm tập kết rác. "Nhưng chuyện đập vách tường... sáng mai mười giờ mang sổ sách của cô sang đây. Khớp được bài toán tài chính thì tính tiếp."

Chi đứng ngây ra mất ba giây. Khi bộ não đã xử lý xong thông tin, một nụ cười toe toét nở rộ trên môi cô. Nhịp tim cô đập thình thịch như đánh trống trường. Cá đã cắn câu! Tảng băng trôi ngàn năm cuối cùng cũng chịu nứt rạn!

"Dạ vâng thưa sếp! Mười giờ sáng mai em có mặt!" Chi hí hửng chắp tay vái dài bóng lưng của Đăng, rồi hớn hở quay gót chạy nhảy tung tăng về tiệm của mình, mồm huýt sáo vang cả một khúc phố.