Chương 19: Ủ Phân Sinh Học

Nắng xuân ngày một ấm áp lan tỏa, xua đi những đợt sương giá cuối cùng trên dãy Thạch Đầu. Lớp đất sau vườn nhà, dưới bàn tay chăm sóc cần mẫn của Lâm Vãn, đã bắt đầu tơi xốp, bở tơi ra thay vì những tảng chai cứng nứt nẻ. Những hạt cải nhú mầm hôm nào nay đã đâm những chiếc lá xanh mướt mải miết vươn cao đón nắng, tạo thành những thảm xanh mơn mởn. Tuy nhiên, bằng con mắt nghề nghiệp của một kỹ sư nông nghiệp, Lâm Vãn nhận ra một vấn đề cốt lõi: lớp đất ở Thạch Đầu Thôn vốn dĩ là đất đồi sỏi đá sừng sững, bạc màu, cằn cỗi và vô cùng nghèo nàn dinh dưỡng. Nếu chỉ trồng một hai luống rau lặt vặt thì không sao, nhưng để canh tác trên diện rộng, trồng lúa trồng ngô như kế hoạch quy mô lớn của nàng thì không thể nào thiếu đi nguồn sinh khí quan trọng nhất: Phân bón.

Ở cái thời đại cổ xưa này, người nông dân quanh năm bán mặt cho đất bán lưng cho trời chủ yếu chỉ biết dùng phân chuồng (nếu nhà có nuôi trâu bò) và phân người (phân ủ) để bón lót cho ruộng. Tuy nhiên, gia đình nàng nghèo kiết xác, ngoại trừ hai con người thì chưa nuôi nổi một con vật nào để lấy phân. Chút phân ủ ít ỏi cũng chẳng thấm tháp vào đâu. Lâm Vãn quyết định áp dụng một tuyệt chiêu nông nghiệp hiện đại: Phương pháp ủ phân hữu cơ sinh học từ cây cỏ hoang dại - một loại phân bón vi sinh "vàng đen" rẻ tiền mà cực kỳ màu mỡ.

Sáng sớm tinh mơ, khi sương còn đọng trên lá cỏ, Lâm Vãn vác chiếc gùi tre to bự, lững thững đi bộ về phía bờ suối cạn sau lưng núi, nơi có vô số những bụi cây dại mọc um tùm, đan xen hoang dại. Đôi mắt sắc bén của nàng nhắm thẳng tới những bụi cây dã quỳ ngát hương ngái, những tán lá điền thanh, và đặc biệt là những cụm dương xỉ già cỗi đang mục nát dưới tán cây cổ thụ. Những loại thực vật tưởng chừng vô dụng này lại mang trong mình nguồn đạm (Nitơ) và kali tự nhiên cực kỳ dồi dào, khi phân hủy sẽ biến thành dưỡng chất vàng cho cây trồng.

"Vãn Vãn, nàng cắt mớ cỏ dại này về làm gì vậy? Chẳng lẽ đói quá lại tìm được món cỏ gì ăn được sao?" Trần Đại Sơn đi săn thú về sớm, vác cung trên vai, thấy nàng khệ nệ ôm một bó cỏ dại to tướng liền hớt hải chạy lại, một tay đỡ lấy bó cỏ nặng trịch gánh thay thê tử.

Lâm Vãn phì cười, giơ túm lá dương xỉ lên vẩy vẩy trước mặt hắn: "Đồ ngốc, cái này đắng nghét không ăn được đâu. Nhưng nó là thức ăn đại bổ cho đất đấy. Ta muốn ủ một đống phân bón hữu cơ để tới đây rải xuống, cải tạo mảnh đất hoang toàn đá sỏi dưới chân núi kia."

Đại Sơn gãi cái đầu bù xù, đôi lông mày nhíu lại khó hiểu. Nông dân trong thôn từ đời ông đời cha đều ủ phân bằng cách đào hố gom phân lợn, bùn đất bốc mùi hôi thối nồng nặc, thê tử nhà hắn lại vác mấy cọng cỏ dại thơm ngái về ủ thì trồng được cây gì? Nhưng hắn đã quá quen và luôn sùng bái những việc làm kỳ lạ, mang đậm màu sắc ma thuật mà lại vô cùng hiệu quả của nàng, nên không buồn thắc mắc thêm. Hắn lẳng lặng đặt cung xuống, cầm chiếc liềm gỉ sét đi theo sau lưng nàng, dùng sức vóc của mình giúp nàng gặt thêm năm sáu bó cỏ lớn nữa cho đầy gùi.

Mang "chiến lợi phẩm" về đến nhà, Lâm Vãn chỉ đạo Đại Sơn dùng cuốc đào một cái hố vuông vức, sâu chừng nửa thước ở góc khuất, dưới bóng râm của cây dẻ cuối vườn. Hắn hì hục cuốc đất, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Khi hố đã xong, Lâm Vãn bắt tay vào công đoạn pha chế. Nàng rải một lớp cỏ dại, lá rụng dày đặc rải rác xuống đáy hố, tiếp đó khéo léo rắc một lớp mỏng tro bếp (được nàng cẩn thận thu gom từ tàn tro đun nấu đêm qua) để cung cấp canxi và kháng khuẩn. Lên trên lớp tro, nàng lại đắp một lớp bùn non mịn màng vừa lấy từ dưới suối cạn lên.

Nàng cứ kiên nhẫn làm liên tục, xếp đan xen các lớp cỏ - tro - bùn như làm một chiếc bánh ngàn lớp khổng lồ. Thi thoảng, nàng lại dùng chiếc gáo dừa tưới đẫm thêm một chút nước vo gạo chua và chút nước cốt ủ măng chua (những phế phẩm lên men) lên các lớp cỏ.

"Tưới nước chua làm gì thế?" Đại Sơn hỏi.

"Đó là men vi sinh tự nhiên. Chúng sẽ thúc đẩy quá trình lên men, tạo ra hàng vạn vi sinh vật có lợi giúp phân hủy cỏ mục nhanh gấp mười lần bình thường." Lâm Vãn giảng giải.

"Vậy thế này thì bao giờ mới thành phân bón bón ruộng được?" Đại Sơn cầm cán cuốc đập đập, vỗ nhẹ cho đống ủ xẹp bớt không khí rỗng bên trong, tò mò hỏi.

"Chỉ khoảng hơn một tháng thôi. Khi nhiệt độ đống ủ nóng bừng lên đến mức bốc khói mờ mờ, mọi thứ cây cỏ mục nát rữa ra thành thứ mùn đen thẫm, tơi xốp bóp không dính tay, và đặc biệt là không còn mùi hôi thối mà có mùi ngai ngái đặc trưng của đất rừng sau mưa, thì lúc đó là phân đã chín." Lâm Vãn chống nạnh, vuốt vệt bùn lấm trên má, tự hào nhìn thành quả của mình. Cuối cùng, nàng dùng xẻng xúc một lớp bùn đất dày trát thật kín bên ngoài đống ủ để tạo môi trường ủ khí, giữ nhiệt tuyệt đối, chỉ chọc vài lỗ nhỏ bằng que tre xuyên thẳng xuống giữa đống để thoát bớt hơi gas, tránh nhiệt độ quá cao làm chết vi sinh vật.

Với đống phân hữu cơ sinh học chứa đầy tâm huyết này, Lâm Vãn đã xuất sắc giải quyết được bài toán phân bón ban đầu tưởng chừng vô vọng. Bước tiếp theo trong ván cờ làm giàu của nàng, chính là phải mở rộng diện tích canh tác để có đất gieo hạt giống đậu tương và lúa mì. Và mục tiêu đầy tham vọng của nàng, không đâu khác, chính là mảnh đất hoang cằn cỗi bám đầy sỏi đá hộc dưới chân núi, nơi mà không một người nông dân sành sỏi nào trong Thạch Đầu Thôn thèm ngó ngàng hay dám động cuốc tới.