Chương 31: Trồng Xen Canh

Cánh đồng đậu nành mới nhú đang ở trong giai đoạn sinh trưởng đầu tiên, những mầm cây non nớt vừa bung hai lá mầm nhỏ bé, yếu ớt nên những khoảng trống lộ thiên giữa các luống đậu cách xa nhau còn vạch ra rất nhiều diện tích mặt đất trống trải, trơ trọi sỏi đất. Đối với những lão nông dân bình thường quanh năm chân lấm tay bùn ở thế giới này, việc để trống đất như vậy là một quy luật tất yếu muôn đời, họ chỉ biết há miệng chờ đợi ngày cây đậu lớn lên, xòe tán rợp bóng che lấp luống. Nhưng với con mắt tính toán chi li, tối ưu hóa của Lâm Vãn – một chuyên gia kỹ sư nông nghiệp từ thế giới tương lai, việc khoanh tay để trống một diện tích đất đai phì nhiêu, tơi xốp phơi nắng như vậy là một sự lãng phí tài nguyên ánh sáng mặt trời tự nhiên và lãng phí một trữ lượng lớn phân bón dinh dưỡng lót dưới đất vô cùng đáng trách.

Bộ não tư duy logic của nàng nhanh chóng nảy số, nàng quyết định tung ra một kỹ thuật canh tác đỉnh cao: Phương pháp trồng xen canh gối vụ.

"Đại Sơn ca ca, sửa soạn đồ đạc ra ruộng đi, hôm nay chúng ta lại tiếp tục sự nghiệp gieo hạt gặt vàng nhé." Lâm Vãn hào hứng gọi, trên tay khệ nệ xách ra một chiếc thúng tre mới toanh đan khít, bên trong đựng lấp xấp nhiều túi hạt giống rau cải củ, hạt hành lá thơm và vô số những củ tỏi rừng dại nhánh mẩy căng tròn.

Đại Sơn đang uống dở bát nước vối, nghe xong liền sặc, lấy vạt áo lau mép, ngơ ngác trố mắt hỏi: "Hai mẫu đất ngoài đồi ấy không phải hôm trước chúng ta đã hì hục gieo kín đặc không chừa một tấc nào hạt giống đậu nành rồi sao? Nàng định mang ngần này hạt giống ra gieo thêm ở đâu nữa? Trồng lên đá cuội ở bờ rào à?"

"Đâu có, ta sẽ gieo chúng chui ngay vào giữa các khoảng trống của luống đậu nành." Lâm Vãn tủm tỉm mỉm cười, đôi mắt sáng lấp lánh sự tinh quái, nàng kiên nhẫn giảng giải cho phu quân hiểu: "Chàng tính xem, đậu nành là cây sinh trưởng theo chu kỳ khá chậm, thân cành phát triển từ từ, phải mất ròng rã vài ba tháng trời mới đơm hoa kết quả thu hoạch được hạt. Trong khi đó, các loại rau cải bẹ, cải củ và hành lá lại là những giống rau ăn lá ngắn ngày, lớn nhanh như thổi, chỉ rón rén tầm hơn một tháng là đã mọc mơn mởn, nhổ lên ăn lẩu được rồi. Lợi dụng tối đa khoảng thời gian đầu mùa đậu nành còn bé nhỏ, chưa vươn cành khép tán che khuất mặt trời, chúng ta nhét rễ rau cải trồng xen vào giữa. Một mũi tên trúng ba đích: Lá rau cải phát triển xòe to ra nhanh chóng sẽ đóng vai trò như một chiếc thảm thực vật che phủ bề mặt đất trống, ngăn chặn không cho cỏ dại tranh dinh dưỡng mọc lên lấn át, đồng thời tạo ra bóng râm giữ độ ẩm mát lạnh cho lớp đất màu. Chưa hết đâu, mùi hăng cay nồng xộc thẳng lên mũi của hành hoa và tỏi rừng trồng xen kẽ còn tiết ra tinh dầu ma thuật, tạo thành một hàng rào phòng thủ tự nhiên giúp xua đuổi, làm chùn bước các loại sâu bệnh bọ nhảy tàn phá lá non của đậu nành."

Nghe nàng nói một tràng triết lý lạ lùng chưa từng nghe bao giờ, Đại Sơn há hốc mồm đến mức có thể nhét vừa một quả trứng ngỗng. Trong tư duy thâm căn cố đế của những người nông dân bao đời nay cày cuốc ở Thạch Đầu Thôn, việc trồng hai loại cây khác biệt chồng chéo, chen chúc vào nhau trên cùng một luống đất hẹp chẳng khác nào bắt chúng tranh giành sự sống, cướp đoạt thức ăn của nhau, kết cục là cả hai sẽ cùng gầy gò, vàng úa rồi cùng dắt tay nhau chết yểu héo hon. Nhưng với một người mang khối tri thức hiện đại như Lâm Vãn, vạn vật trong tự nhiên sinh ra đều có luật tương sinh tương khắc. Nếu nắm rõ quy luật, biết cách "mai mối" kết hợp đúng loại cây có hệ rễ nông hút dinh dưỡng bề mặt với cây rễ cọc đâm sâu xuống lòng đất, những cây ưa bóng râm nấp dưới chân cây ưa ánh sáng mạnh, thì chúng không những không cạnh tranh mà còn trở thành bạn tốt, hỗ trợ, nâng đỡ nhau cùng vươn mình sinh sôi nảy nở.

Dù bộ não mộc mạc của gã thợ săn chưa thể tiêu hóa và hiểu hết đống lý thuyết canh tác sinh thái cao siêu tầng tầng lớp lớp đó, Đại Sơn vẫn răm rắp, cun cút làm theo sự chỉ đạo như một thuộc hạ trung thành. Hắn nhặt lấy một cành tre vót nhọn tẽn tò vạch những đường rãnh cạn nhỏ xíu lẩn khuất luồn lách chen chính giữa hai hàng cây đậu nành mỏng manh. Lâm Vãn đi theo, bàn tay thoăn thoắt, nhẹ nhàng tỉ mỉ rắc từng nhúm hạt cải củ li ti như cát, điểm xuyết đan xen cắm xuống đất vài khóm tỏi bóc sẵn vỏ và rắc mấy hạt hành lá đen láy.

Vừa hăng say gieo hạt, Lâm Vãn vừa tinh mắt quan sát, không quên tận dụng thời gian chồm tới nhổ sạch những mầm cỏ dại cứng đầu rễ trùm vừa bắt đầu lác đác mọc lên ăn bám. Đối với mô hình canh tác hữu cơ này, khâu làm sạch cỏ đóng vai trò vô cùng sống còn. Vì không có và cũng kiên quyết không dùng bất kỳ loại hóa chất diệt cỏ độc hại nào như thời đại công nghiệp 4.0, nàng chỉ có thể kiên nhẫn dùng đôi bàn tay trần lấm lem bùn đất tóm gọn, nhổ tận gốc rễ những thân cỏ lá cứng, tước đoạt mầm mống gây hại cho vụ mùa.

Thời gian như thoi đưa, nhờ sự kết hợp thần tình, những ngày mưa thuận gió hòa sau đó, toàn bộ diện tích cánh đồng cằn cỗi dưới chân núi đá thực sự thay da đổi thịt, vụt biến thành một tấm thảm hoa văn dệt bằng lá xanh mướt mắt, căng tràn sức sống mỡ màng. Cây đậu nành hãnh diện vươn cao thân cuống cứng cáp với những chiếc lá to bản nham nhám đón nắng, còn bọc bảo vệ cẩn thận phía dưới chân chúng là một lớp lớp lá cải củ xanh non mơn mởn, lá hành nhọn hoắt đan cài che phủ kín mít mặt đất trống trơn. Sự kết hợp sinh thái vô cùng hoàn hảo, tương hỗ này khiến nền đất canh tác lúc nào cũng duy trì được độ ẩm ướt cần thiết, đất bở tơi xốp dễ thở, và đám cỏ dại đáng ghét bị cướp hết ánh sáng gần như không còn một khe hở nào để có cơ hội ngoi đầu lên phá bĩnh.

Cứ mỗi buổi chiều chạng vạng tản bộ ra thăm cánh đồng ngắm hoàng hôn, Lâm Vãn lại tự tay ngắt bẻ vài vốc lá rau cải non, nhổ vài củ hành tỏi mập mạp mang về gian bếp xào nấu, nấu canh thịt băm hoặc muối chua giòn rụm trong vại sành. Rau trồng xen canh, kỳ diệu thay, nhờ bộ rễ hút ké được lượng đạm quý giá mà vi khuẩn rễ cây đậu nành cố định thả vào đất, nên chúng phát triển vượt bậc, cành lá vươn lên xanh tốt mỡ màng, phiến lá to bự mà lại giòn rụm, nhai thử ngọt lịm tiết ra dịch mát, tuyệt nhiên không hề bị xơ cứng, đắng chát vì thiếu chất như đám rau nhà người khác trồng.

Một hôm, mấy bà thím hàng xóm nhiều chuyện ở làng bên quẩy gánh đi ngang qua bờ ruộng ven núi. Bọn họ bĩu môi định bụng ngó xem mảnh ruộng hoang toàn đá mồ côi ngày nào của nhà tên thợ săn phá sản héo queo ra sao. Nào ngờ, khi rướn cổ dòm ngó, một vườn rau cải đan xen đậu nành xanh um tùm tột bậc, tốt tươi không tì vết, không có lấy một cái lá vàng rách sâu cắn hiện ra đập thẳng vào mắt. Bà nào bà nấy trố mắt kinh ngạc, há hốc mồm làm rơi cả nón lá, tụm lại xì xầm to nhỏ, mặt mày sửng sốt:

"Lạ thật, trời phật quỷ thần ơi! Cái nhà thợ săn ế vợ đó sao dạo này trồng rau cao tay ấn quá vậy? Đất chó ăn đá mà luống rau cải cứ mập mạp, cọng to như cùm tay mướt mát hơn cả đất bãi bồi phù sa phì nhiêu đầu thôn." "Còn trồng cây nọ chen chúc bừa bãi vào cây kia kìa, sai cả sách phong thủy, thế mà ma xui quỷ khiến sao cây nào cây nấy không chết yểu lại chen chúc nhau vươn lên, lá cải xòe ra to bằng cả cái quạt nan đan lá cọ."

Thím Trương, người từng buông lời dè bỉu chua ngoa hôm nọ, tình cờ đứng cạnh vểnh tai nghe. Lão bà ta lén nhìn những luống rau xanh tốt, nuốt nước bọt ừng ực, ghen tị đến mức đỏ cả vành mắt, rạo rực ruột gan nhưng bặm môi lầm lì, chẳng dám hé môi buông nửa lời chê bai chua xót rước nhục vào thân nữa. Sự thật phũ phàng, sờ sờ bày ra trước mắt bao kẻ cười nhạo, mảnh đất chết đầy sỏi đá từng bị hắt hủi mỉa mai đã thực sự hồi sinh một cách mãnh liệt dưới bàn tay ảo thuật kỳ diệu của tiểu thư Lâm Vãn. Cánh đồng non ấy đang dệt nên một bức tranh hy vọng rực rỡ, tỏa sáng tương lai no ấm, tiền bạc rủng rỉnh cho gia đình nhỏ bé từng chịu vô vàn sự khinh miệt này.