Chương 64: Sấy Khô Măng Rừng

Theo quy luật đất trời vận hành, mùa đông năm nay dường như ập đến sớm hơn dự tính và mang theo bầu không khí buốt giá, khắc nghiệt hơn hẳn cái lạnh năm ngoái. Trên dãy núi Thạch Đầu điệp trùng, một lớp sương muối trắng toát, dày đặc lạnh lẽo bao phủ lấp lánh như hàng vạn mảnh kính vỡ, bám chặt, đóng băng trên những ngọn cỏ tranh khô héo rũ rượi, bóp nghẹt sức sống của vạn vật. Rừng cây đại ngàn thay lá bỗng chốc trở nên khẳng khiu, trơ trọi cành nhánh đen thui chọc lên nền trời xám xịt. Đối với những người nông dân thuần túy ở chốn thôn quê, mùa đông là khoảng thời gian "nông nhàn" buồn chán và đói kém nhất trong năm, họ rảnh rỗi không có việc làm, chỉ biết khoác áo tơi co ro bó gối ngồi rúc quanh những bếp lửa leo lét khói mù mịt, đếm ngày nhặt lúa chờ mùa xuân ấm áp sang năm. Nhưng đối với gia đình nhạy bén làm kinh tế của Lâm Vãn, khái niệm "nông nhàn" không hề tồn tại. Đây lại chính là thời điểm vàng ngọc, là mùa bận rộn hối hả thu hoạch sản vật quý giá giấu mình dưới đất: măng vầu, măng nứa.

Những mầm măng nhú mầm chui lên khỏi mặt đất sét nứt nẻ, gồng mình trồi lên dưới lớp đất lạnh cóng, tuy bề ngoài trông củ măng có vẻ hơi nhỏ nhắn, gầy guộc thiếu nước, nhưng đổi lại, kết cấu bên trong lại vô cùng đặc ruột, chắc nịch. Đem luộc lên ăn thử, chúng mang một hương vị ngọt thanh khiết râm ran đầu lưỡi, giòn sần sật đặc trưng vô cùng kích thích vị giác mà cái loại măng mọc ồ ạt, rỗng ruột nhạt phếch vào mùa hè mưa nhiều tuyệt nhiên không thể nào so sánh kịp.

"Đại Sơn! Mặc thêm áo ấm vào. Hôm nay sương muối nhiều, phủ trắng rừng, măng thiếu nắng sưởi sẽ không mọc nhanh ngoi lên mặt đất được đâu. Chúng ta phải chịu khó đi xa hơn, luồn lách vào tận sâu trong rừng rậm tìm những bụi tre vầu già cỗi, dùng cuốc chim đào xới, bới móc những búp măng mầm còn ẩn mình, ngủ say giấu kín dưới mặt đất đi." Lâm Vãn cẩn thận quấn chặt một chiếc khăn bông len mềm mại, dày cộp quanh chiếc cổ nhỏ nhắn, khoác gùi tre đan sau lưng, hai tay xoa vào nhau hít hà rủ phu quân lên núi hái lộc.

Không quản ngại cái rét căm căm như kim châm da thịt, hai vợ chồng nai nịt gọn gàng, mang theo cuốc chim, thuổng sắt hì hục cuốc đất cả một buổi sáng ròng rã bới móc trong rừng trúc. Bù lại công sức bỏ ra, họ đào được ba gùi lớn đầy ắp ngồn ngộn những củ măng vầu tươi rói, lớp vỏ nhung bên ngoài còn dính lớp bùn đất ẩm ướt của núi rừng.

Mang "chiến lợi phẩm" nặng trĩu về đến nhà, thay vì mang đám măng tươi rói ráo nước này đem đổ đống ngoài chợ trấn bán tống bán tháo lấy tiền với cái giá bèo bọt rẻ rúng mớ rau mớ cỏ như những nông dân khác vẫn làm, đầu óc nhạy bén của nhà buôn Lâm Vãn lại lập tức nảy số tính toán đường dài. Nàng kiên quyết giữ lại, quyết định tập trung sơ chế và sấy khô toàn bộ số măng để dự trữ kho, ủ mưu đợi bán tung ra thị trường lấy giá cao cắt cổ vào đúng dịp cận Tết Nguyên đán sầm uất sắp tới. Ở cái thời đại này, món canh măng khô móng giò hầm xương ninh nhừ béo ngậy là một linh hồn, một món ăn biểu tượng xa xỉ không thể vắng bóng trên mâm cỗ Tết cúng gia tiên, đặc biệt là mục tiêu nhắm đến túi tiền của các gia đình bá hộ, quan lại khá giả trên huyện thích bày vẽ mâm cao cỗ đầy.

Bắt tay vào việc, Lâm Vãn chỉ đạo người hầu nhóm lửa, đun hai nồi vạc nước giếng trong vắt sôi sùng sục, bốc hơi mù mịt ngay ngoài hiên nhà. Nàng dùng con dao con sắc lẹm thoăn thoắt khứa dọc vỏ, bóc lột bỏ hết những lớp vỏ bẹ dày cộp bên ngoài đầy lông tơ ngứa ngáy của măng, chỉ chắt lọc giữ lại phần nõn măng non tơ, trắng ngần mềm mại nhất ở lõi. Số nõn măng trắng bóc này lập tức được ném vào nồi vạc luộc luộc chín kỹ trong nước sôi sùng sục, nàng không quên bỏ thêm có pha một nắm muối hạt to. Mục đích của việc luộc mặn này là để trung hòa, thải loại bằng hết các chất độc tố ngầm (cyanide tự nhiên có độc tính nguy hiểm tiềm ẩn trong ruột măng) và đánh bay bớt cái vị he he đắng ngắt đặc trưng. Sau khi măng luộc chín vừa tới, hơi mềm lại, nàng nhanh tay dùng đũa cả vớt măng nóng hổi ra, thả ngay lập tức ngâm chìm vào chậu nước suối cực lạnh buốt giá. Sự thay đổi nhiệt độ sốc nhiệt này giúp các thớ măng co lại, giữ nguyên được độ giòn rụm hoàn hảo và bảo toàn được màu sắc vàng ươm tươi tắn bắt mắt.

"Thê tử ơi, trời đông tháng giá lạnh cắt da cắt thịt thế này, sương mù lúc nào cũng giăng dày đặc cả bầu trời, thắp đèn còn chả thấy lối huống chi là không có một bóng ánh nắng mặt trời lọt xuống rọi. Mớ măng luộc ướt nhẹp này nếu đem ra nia phơi thì biết đến mùa quýt năm nào mới chịu khô lại? Lỡ ngậm ẩm rồi mốc meo, lên men chua lòm thì đổ bỏ hết, phí phạm biết bao nhiêu công sức hì hục đào bới cả buổi sáng." Đại Sơn chắp tay sau đít, ngẩng đầu lo lắng nhìn bầu trời xám xịt ảm đạm, nhăn nhó than thở.

Lâm Vãn mỉm cười đắc ý, khóe môi cong lên một vệt tự tin rạng ngời. Bằng bộ óc thiên tài cơ khí và sự chuẩn bị kỹ lưỡng, nàng đã sớm lường trước, đi trước thời đại một bước trong việc đối phó với điều kiện thời tiết khắc nghiệt này: "Chàng ngốc ạ! Ai lại bảo ta sẽ đem nia măng vứt ra ngoài trời lạnh phơi sương bao giờ? Ta tính toán đâu ra đấy cả rồi, ta đã chỉ đạo thiết kế và xây sẵn một hệ thống lò sấy chuyên nghiệp rồi."

Dứt lời, nàng hí hửng kéo tay Đại Sơn dẫn ra khu vực phía sau gian xưởng xay đậu hũ, nơi tọa lạc một gian nhà bếp phụ kín gió, lợp ngói cẩn thận mà nàng vừa bỏ tiền thuê thợ xây cất thêm dạo nọ. Khi cánh cửa gỗ mở ra, một luồng hơi ấm áp ập vào mặt. Bên trong gian nhà này là một cái lò gạch khổng lồ được thiết kế khá đặc biệt, chia làm hai phần. Phía sát mặt đất là hầm lò một bếp đun củi thông gió đốt than lửa cháy hừng hực ở dưới, và hệ thống giàn tre đan thưa được xếp thành nhiều tầng gác cao vút ở trên, nối liền với nhau bằng luồng không khí nóng.

"Giới thiệu với chàng, siêu phẩm mùa đông: Đây là lò sấy măng bằng hơi lửa gián tiếp." Lâm Vãn vỗ tay tự hào giải thích nguyên lý hoạt động. Nàng cẩn thận dùng dao thái măng thành những lát mỏng tang đều tăm tắp, vớt lên để ráo nước, rồi trải đều tản rộng những lát măng mỏng ấy lên mặt các tấm giàn tre thưa, không để các lát dính đè lên nhau. Sau đó, Đại Sơn nhận lệnh cúi xuống nhóm lửa trong lò. Than củi bên dưới được điều chỉnh cháy liu riu, ngấm ngầm tỏa nhiệt. Một luồng hơi nóng hổi vô hình bốc lên, xuyên qua các khe hở của giàn tre, bao bọc lấy các lát măng. Hơi nóng len lỏi từ từ làm bốc hơi, vắt kiệt lượng nước ẩm ngậm trong thớ thịt miếng măng một cách triệt để mà không hề ngọn lửa trực tiếp bốc lên làm chúng bị cháy xém đen thui, hay làm chúng bị ướp một mùi khói khét lẹt nồng nặc đến hắt hơi như cách sấy măng treo gác bếp thô sơ của người dân tộc thiểu số trên bản.

Suốt ròng rã hai ngày hai đêm thức trắng không ngủ, Đại Sơn vã mồ hôi túc trực ngồi chồm hổm bên miệng bếp lửa, thỉnh thoảng khều than, châm thêm những thanh củi nhỏ để duy trì giữ mức nhiệt độ ấm áp, ổn định liên tục tỏa lên giàn sấy. Nhờ hơi nóng thần kỳ, những lát măng tươi trên giàn dần teo tóp, co rút lại, lượng nước bốc hơi bay biến để lại hình hài cong queo. Chúng chuyển đổi màu sắc tuyệt đẹp sang một màu vàng sậm bóng bẩy óng ánh tươm dầu, tỏa ra khắp căn phòng một mùi thơm ngai ngái, nồng ấm vị nắng và núi rừng đặc trưng quyến rũ không lẫn vào đâu được của măng rừng sấy khô chuẩn vị.

Khi những mẻ măng vầu sấy khô thượng hạng, sạch sẽ tinh tươm lần lượt được đổ ra nia ra lò, mọi người mới té ngửa thán phục. Chất lượng tuyệt vời của chúng vượt xa hàng chục lần cái loại măng phơi phóng phó mặc thủ công bám bụi, ướp đẫm ám đầy mùi khói bồ hóng đen xì và lấm chấm nấm mốc hoa cau mà đám lái buôn hay lừa bán nhan nhản ngoài chợ huyện. Lâm Vãn sung sướng dùng lạt tre lạt mây buộc chặt măng khô gom lại thành từng bó nhỏ xinh mười cân vuông vức, vô cùng cẩn thận đóng gói nhét chặt vào các bao tải đay may kín miệng để chống ẩm mốc hút ẩm.

Vuốt ve đống bao tải măng khô xếp chất ngất thành đống trong kho, nàng tự tin biết chắc chắn một điều rằng: chỉ một tháng ngắn ngủi nữa thôi, khi cái rét giá buốt nhường chỗ cho không khí Tết nhộn nhịp gõ cửa từng nhà, đống măng khô vàng rộm sấy lò mộc mạc vô tri này sẽ thăng hoa, hóa thân biến thành những thỏi bạc trắng lóa, những thoi vàng ròng chảy ồ ạt đổ vào rương khóa đồng nặng trĩu của nhà mình. Sự nhạy bén sắc sảo trong việc thu mua, chế biến tinh xảo, chiến thuật dự trữ nông sản dài hạn và đầu óc tận dụng công nghệ sấy lò thô sơ sáng tạo đã một lần nữa giúp vị nữ kỹ sư nông nghiệp thông tuệ biến bất lợi chí mạng của thời tiết băng giá thành một cơ hội kiếm tiền vàng ngọc, không gì cản nổi bước chân làm giàu của nàng.