CHƯƠNG 5: BÁT CANH MẸ NẤU VÀ LỜI CẢNH BÁO

Cánh cửa phòng trọ bật mở đánh "rầm" một tiếng, mang theo một luồng gió nóng hầm hập của buổi trưa Nam Đô ùa vào căn phòng nhỏ xíu. Lê Mai, cô bạn cùng phòng kiêm đồng môn khoa Nội của Như, bước vào với bộ dạng nhễ nhại mồ hôi. Trên tay Mai xách lỉnh kỉnh đủ thứ đồ lặt vặt, nhưng nổi bật nhất là một chiếc cặp lồng inox giữ nhiệt loại lớn, được bọc cẩn thận trong một chiếc túi vải họa tiết hoa nhí đã sờn cũ.

"Trời đất thánh thần ơi, cái nắng tháng Chín này đúng là muốn nướng chín người ta luôn mà," Mai vừa cằn nhằn, vừa đá vội đôi dép lê sang một góc rồi đặt bịch chiếc cặp lồng lên mặt bàn học của Như.

Như đang cắm cúi gạch chân những dòng lưu ý trong cuốn sổ tay lâm sàng dày cộp, giật mình ngẩng lên. "Cái gì thế Mai? Mày lại đi mua đồ ăn trực ngoài ngõ à? Đã bảo để tao cắm nồi cơm rồi rán mấy quả trứng, luộc mớ rau muống là xong bữa mà. Bày vẽ tốn tiền."

"Trực ngoài ngõ cái đầu mày," Mai lườm Như một cái rách mắt, rút tờ khăn giấy lau vội những giọt mồ hôi đang rịn trên trán. "Của quý đấy cô nương ạ! Lúc nãy tao vừa tan ca ở viện Ánh Dương, ra đến cổng thì gặp ngay bác Bảy Lành. Bác ấy bắt xe ôm từ tuốt dưới khu ngoại ô lên, tay xách nách mang cái cặp lồng này, bảo là mang lên cho mày bồi bổ. Thấy tao, bác ấy mừng quýnh, dúi luôn vào tay, dặn đi dặn lại là phải đem về ép mày ăn lúc còn nóng sốt."

Nghe đến tên bác Bảy Lành, mẹ của Duy, trái tim Như chợt thắt lại một nhịp, xen lẫn một thứ cảm giác áy náy vô hình lan tỏa trong lồng ngực. Bác Bảy bị di chứng liệt nửa người sau cú sốc vỡ nợ năm xưa, giờ chỉ có thể đi lại khó nhọc bằng chiếc nạng gỗ, loanh quanh trong căn nhà cấp bốn lợp tôn nóng bức. Vậy mà bà lại cất công dậy sớm, lụi cụi nấu nướng rồi lặn lội quãng đường xa xôi lên tận đây chỉ để gửi đồ ăn cho cô.

Mai nhanh nhảu vặn mở nắp chiếc cặp lồng ra. Ngay lập tức, một mùi thơm nức mũi, dân dã mà ấm áp lạ thường tỏa ra, lấp đầy không gian chật hẹp, ngột ngạt của phòng trọ. Đó là món canh cá ngót nấu với cà chua và cần tây – món tủ của bà Bảy Lành. Nước canh trong vắt, những khúc cá ngót trắng tinh, tươi rói, không hề có một chút mùi tanh, điểm xuyết những miếng cà chua đỏ au và hành lá xanh mướt. Kế bên ngăn canh là một phần cá kho tộ lên màu cánh gián bắt mắt, kẹo lại sền sệt, rắc đầy tiêu đen thơm lừng.

"Chu choa, mùi cá vựa Trọng Duy nhà anh rể tao có khác, tươi hết sẩy! Tao nói mày nghe Như, số mày sướng như tiên giáng trần. Đời thuở nào đi thực tập vất vả, lương chưa có mà lại có mẹ chồng tương lai chiều chuộng như vong chiều tà thế này không," Mai vừa tấm tắc khen ngợi, vừa nhanh tay xới hai bát cơm trắng bốc khói.

Như cười trừ, cầm đũa lên, gắp một miếng cá kho bỏ vào bát. Vị mằn mặn, cay the của tiêu và sự béo ngậy, săn chắc của thịt cá vỡ tan nơi đầu lưỡi. Ngon đến mức đánh thức mọi tế bào vị giác đang ngủ quên vì mệt mỏi. Nhưng không hiểu sao, hôm nay Như lại nhai một cách vô hồn. Tâm trí cô dường như không đặt ở mâm cơm ngon lành đầy ắp tình thương này.

Ánh mắt Như lơ đãng nhìn ra ngoài khoảng không chói chang qua khung cửa sổ nhỏ. Hình ảnh ca cấp cứu băng huyết sáng nay lại ùa về choáng ngợp tâm trí. Nhưng điều kỳ lạ là, cô không nhớ về máu me, không nhớ về tiếng máy móc hay sự hoảng loạn tột độ của mọi người. Mà cô chỉ nhớ về dáng vẻ bình thản, cao ngạo, rực rỡ của bác sĩ Phạm Hoàng Khang. Cô nhớ đôi bàn tay thon dài, rắn rỏi đeo găng vô trùng múa những đường phẫu thuật tuyệt mỹ như nghệ nhân. Cô nhớ cả mùi hương Creed Aventus sang trọng, lạnh lẽo, đầy quyền lực tỏa ra từ người anh ta, và đặc biệt là câu nói mượt mà như rót mật vào tai: "Em có tố chất, đừng để môi trường này làm thui chột."

"Này, hồn để đi đâu trôi dạt phương nào đấy? Ăn cá mà mắt cứ đờ đẫn ra như người mất sổ gạo vậy?" Mai huých cùi chỏ vào tay Như, nghi hoặc hỏi.

Như giật mình, vội vàng lùa một miếng cơm to để che giấu sự bối rối. "À... không có gì đâu. Tao đang nghĩ đến ca trực sáng nay thôi. Hôm nay khoa Sanh có một ca băng huyết sau sinh tối cấp, kinh khủng lắm mày ạ."

Mai tặc lưỡi, gắp miếng cá ngót nhai chóp chép: "Úi dào, băng huyết thì khoa Sanh ngày nào chả có, làm như hiếm lắm. Mày là sinh viên xuất sắc thủ khoa đầu vào, thần kinh thép, chẳng lẽ lại bị dọa cho sợ đến mức ăn cơm chan canh cũng không biết ngon?"

"Không phải tao sợ," Như ngừng lại một chút, ánh mắt chợt lóe lên một tia sáng kỳ lạ, lấp lánh sự ngưỡng mộ. "Nhưng tao thấy khâm phục thực sự. Lúc đó ai cũng rối tinh rối mù, chị điều dưỡng trưởng già đời còn cuống cả lên. Đúng lúc ngàn cân treo sợi tóc đó, bác sĩ Khang bước vào. Mày làm ở viện Ánh Dương, chắc mày biết bác sĩ Phạm Hoàng Khang chứ?"

Mai hơi khựng lại động tác nhai, đôi mày thanh tú nhíu chặt lại đầy cảnh giác: "Ông Khang bác sĩ nội trú mới đi tu nghiệp ở Mỹ về á? Biết quá đi chứ, nổi tiếng rần rần cả cái viện Ánh Dương này mà. Sao tự nhiên nhắc ổng?"

"Trời ơi, anh ấy giỏi kinh khủng khiếp mày ạ!" Giọng Như bất giác cao lên vài tông, mang theo sự phấn khích và say mê khó giấu. "Thao tác mổ của anh ấy chuẩn xác đến từng milimet. Anh ấy chỉ mất chưa tới mười phút để thắt tĩnh mạch, cứu sống bệnh nhân. Cách anh ấy ra lệnh dứt khoát, cách anh ấy làm việc... tao thề, tao chưa từng thấy một bác sĩ nào điềm tĩnh, tri thức, quyền uy và... và thanh lịch đến như vậy. Đúng là phong thái của người đi tu nghiệp nước ngoài có khác, chẳng bù cho những người quanh năm loanh quanh ở xó bếp hay góc chợ."

Lê Mai đặt mạnh đôi đũa xuống bàn cái "cạch", tiếng va chạm vang lên khô khốc. Bầu không khí trong phòng trọ đột nhiên trầm xuống, nặng nề và căng thẳng. Vốn là một người cực kỳ thực tế, nhạy bén và có mạng lưới "buôn chuyện" nòng cốt rộng khắp các khoa, Mai không hề lạ lẫm gì với cái tên Phạm Hoàng Khang, cũng như những giai thoại chìm nổi xung quanh con người này. Cô nhìn chằm chằm vào đôi mắt đang mơ màng, say sưa của cô bạn thân, trong lòng dấy lên một dự cảm tồi tệ.

"Như, mày đang tâng bốc ông Khang đó hơi quá đà rồi đấy," Mai nói thẳng thừng, chất giọng lạnh tanh, không kiêng nể.

"Tao nói sự thật mắt thấy tai nghe mà! Sáng nay tao đứng phụ mổ ngay sát anh ấy, tao thấy rất rõ. Anh ấy còn khen tao có sự điềm tĩnh, có tố chất, bảo nếu tao cần người hướng dẫn làm đề tài thì cứ đến tìm anh ấy. Một bác sĩ nội trú giỏi giang, xuất thân danh giá và bận rộn như vậy mà lại chú ý và động viên một thực tập sinh quèn xuất thân nông dân như tao, mày không thấy đáng quý sao?" Như biện minh, có chút phật ý khi thần tượng mới nhú của mình bị tạt gáo nước lạnh.

Mai bật cười khẩy, một nụ cười trào phúng, mỉa mai và chua chát. "Đáng quý? Mày tỉnh lại đi con điên! Mày tưởng cái lời khen rẻ tiền, đãi bôi ấy là anh ta dành riêng cho mày, vì mày tài năng xuất chúng chắc? Ở cái viện này, thực tập sinh nữ nào trông có chút nhan sắc, có vẻ ngây thơ mộc mạc một tý, anh ta chả buông mấy câu thính lươn lẹo, quan tâm như vậy."

Như nhíu mày, đũa trên tay khựng lại giữa không trung, giọng gắt gỏng: "Mày nói lung tung cái gì thế? Mày có làm việc chung với anh ấy ngày nào đâu mà phán xét nhân cách người ta tồi tệ như vậy?"

"Tao không làm khoa Sanh, nhưng tao có tai có mắt, có bạn bè các khoa khác!" Mai rướn người tới trước, hạ giọng nói nghiêm túc, gằn từng chữ. "Cái danh 'bàn tay vàng' của ông Khang thì tao không phủ nhận, nhưng cái thói trăng hoa, đểu cáng ngầm của lão thì đám điều dưỡng, bác sĩ nội trú cũ trong viện ai chả tỏ tường. Lão chuyên gia dùng cái mác bác sĩ tài hoa, con nhà gia thế, phông bạt tri thức để đi mồi chài, dụ dỗ mấy em sinh viên thực tập nhẹ dạ cả tin. Xong xuôi, no xôi chán chè thì lão vứt như vứt một miếng giẻ rách. Chẳng em nào dám lên tiếng oán thán vì sợ thế lực của nhà lão ảnh hưởng đến điểm số và bằng cấp. Mày đừng thấy người ta xịt nước hoa thơm phức, mặc áo blouse trắng muốt phẳng phiu, đeo đồng hồ Rolex mà tưởng người ta là thiên sứ giáng trần trong sáng!"

"Mày bị định kiến quá rồi đấy Mai ạ," Như lớn tiếng phản bác, trong lòng dâng lên một sự khó chịu, bực dọc rõ rệt. Lòng tự ái sâu thẳm của cô bị đụng chạm. Chẳng nhẽ cô lại kém cỏi đến mức không đủ năng lực để người ta thực lòng khen ngợi chuyên môn? Chẳng nhẽ một bác sĩ thành đạt, trí thức, ăn nói lịch thiệp như Khang lại rẻ rúng, bẩn thỉu như những lời đồn thổi tầm thường của đám người rảnh rỗi ganh ghét?

"Nhiều người thấy người ta thành đạt, xuất chúng, đi xe hơi xịn quá nên ghen tị, tung tin đồn nhảm để dìm hàng thôi. Ở môi trường viện Ánh Dương, cạnh tranh khốc liệt, bè phái thiếu gì. Mày không nên nghe một phía rồi đổ oan cho người tốt," Như nói lý, cố gắng bảo vệ hình tượng hoàn mỹ vừa chớm nở trong tâm trí mình.

Lê Mai nhìn Như bằng ánh mắt thất vọng xen lẫn xót xa vô hạn. Cô biết, cô bạn thân của mình đã quá quen với cái nghèo, quá quen với sự tăm tối của những con hẻm lầy lội ngoại ô, nên khi đột ngột bị đặt trước ánh hào quang lấp lánh, ngụy tạo của thế giới thượng lưu, Như đã bị chói mắt, mù lòa tạm thời. Con bé đang ngây thơ tự huyễn hoặc bản thân bằng cái gọi là "sự công nhận của tầng lớp tri thức".

Mai đứng phắt dậy, cầm chiếc bát ăn dở của mình quăng mạnh vào bồn rửa chén. Trước khi quay lưng đi thẳng vào nhà tắm, cô dừng lại ở bậu cửa, ngoái đầu ném lại một câu nói sắc bén như dao cạo, găm thẳng vào thính giác và xé toạc lớp màng ảo tưởng của Như:

"Mày bênh vực người ta thì cứ việc. Mày chê tao lo chuyện bao đồng, ghen ăn tức ở cũng được. Nhưng tao chỉ nhắc mày nhớ kỹ một điều này thôi, Như ạ. Mùi tanh của cá ở chợ Bến Đông, anh Duy chà xà bông, rửa bằng chanh dăm ba lần là sạch bách. Nhưng cái mùi tanh của lòng người trí thức rởm, cái sự thối nát tột cùng giấu kín bên trong những bộ áo blouse trắng muốt ấy, mày có dùng thuốc tẩy công nghiệp cũng không bao giờ tẩy trôi được đâu! Mở to mắt ra mà nhìn xem, giữa cái xã hội này, ai mới là người sống chết vì mày!"

Cánh cửa nhà tắm đóng sập lại, chốt trong kêu "cạch" một tiếng, bỏ lại Như bơ vơ giữa căn phòng trọ oi ả, tĩnh lặng. Cơn tức giận xen lẫn sự hoang mang cuộn trào trong ngực. Bát canh cá ngót thơm phức trước mặt bỗng chốc trở nên nhạt nhẽo, đắng ngắt nơi cuống họng. Cô không muốn cãi nhau với Mai, nhưng cô cũng không cam tâm bị tước đi quyền ngưỡng mộ một người tài giỏi.

Chẳng lẽ, cứ nghèo thì chỉ được phép giao du và tôn thờ những người lao động chân tay thô ráp? Chẳng lẽ một lời khen ngợi chuyên môn đơn thuần cũng phải đi kèm với toan tính bẩn thỉu? Cô không muốn tin.

Thở dài thườn thượt, Như nặng nề đứng lên thu dọn mâm cơm. Cô trút chỗ xương cá thừa vào túi rác rỉ nước rồi mang chiếc cặp lồng inox ra bồn nước ngoài ban công để rửa.

Khi đang lúi húi dùng miếng cước cọ rửa thật mạnh để đánh bay những vệt mỡ bám ở đáy ngăn dưới cùng của cặp lồng, ngón tay Như vô tình chạm vào một vật gì đó cộm cộm, vuông vức nằm khuất dưới lớp giấy báo mỏng lót đáy. Cô tò mò kéo lớp giấy lót ướt nhẹp ra.

Đó là một lá bùa bình an nhỏ xíu, xếp bằng giấy lụa màu vàng rực, được in hình chữ Vạn của Phật giáo. Nó được ép plastic rất cẩn thận, tỉ mỉ đến từng mép dán để đảm bảo không bị thấm nước phèn hay dầu mỡ cá. Kẹp phía sau lá bùa là một mảnh giấy vở học sinh được xé vội vàng, trên đó là nét chữ nguệch ngoạc, run rẩy, sai chính tả của một người phụ nữ ít học:

"Mẹ nhờ người chở đi chùa Phước Liên xin bùa bình an cho con Như. Chúc con thực tập mát tay, tai qua nạn khỏi, làm bác sỹ giỏi cứu người nha con. Ráng ăn hết canh cá cho có sức thức đêm. - Mẹ Bảy."

Đọc đến dòng chữ cuối cùng, đôi tay Như cứng đờ lại như tượng đá. Chiếc cọ rửa rớt khỏi tay, kêu cái "xoảng" vô bồn inox.

Chùa Phước Liên...

Đó là ngôi chùa cổ kính nằm chót vót trên đỉnh núi Nam Đỉnh, cách trung tâm thành phố gần hai mươi cây số đường đèo. Nghe dân gian đồn đại bùa bình an ở đó thiêng lắm, nhưng muốn xin được, người cầu phải thành tâm đi bộ leo lên hơn một ngàn bậc thang đá dốc đứng, mòn vẹt, tuyệt đối không được đi cáp treo hay xe điện.

Như sờ lên lá bùa ép plastic, dường như vẫn còn lưu lại chút hơi ấm của tình người. Trong đầu cô như một cuộn phim quay chậm, hiện lên rõ nét hình ảnh bà Bảy Lành với cái chân trái teo tóp, đau nhức. Bà chống chiếc nạng gỗ kêu lộc cộc, lộc cộc, cắn răng lê từng bước khó nhọc, mồ hôi túa ra như tắm trèo lên hàng ngàn bậc thang đá dưới cái nắng đổ lửa của tháng Chín. Tất cả chỉ để xin cho cô – một đứa con gái chưa về làm dâu ngày nào, chưa mua cho bà được một hộp bánh đắt tiền – một lá bùa cầu mong sự suôn sẻ trong kỳ thực tập chốn bệnh viện nhiều âm khí. Bà dốt chữ, nhưng từng nét chữ run rẩy kia lại chứa đựng một tình thương bao la, một sự chở che chân chất, nguyên thủy và thuần khiết đến mức khiến người ta phải chấn động.

Gia đình ấy, từ người con trai buôn cá ở chợ đến bà mẹ tàn tật quanh năm sống trong nghèo khó, họ luôn dùng cái cách vụng về nhất, thô mộc nhất, đánh đổi bằng cả máu, mồ hôi và sức lực của mình chỉ để đổi lấy sự bình an cho cô, để cô được chắp cánh bay cao, bay xa vào cái thế giới y khoa cao quý ấy.

Vậy mà cô đã làm gì ngày hôm nay? Chỉ vì một lời khen ngợi bâng quơ, sáo rỗng của một kẻ lạ mặt xa hoa, chỉ vì bị choáng ngợp trước cái thế giới hào nhoáng mà cô chưa từng thuộc về, cô đã vô tâm lãng quên những hy sinh vĩ đại đang ở ngay phía sau lưng mình. Cô thậm chí còn xù lông cãi lại người bạn thân nhất chỉ để bảo vệ cho một hình tượng ảo ảnh, một bong bóng xà phòng đẹp đẽ nhưng rỗng tuếch.

Lời cảnh báo sắc lẹm của Lê Mai lại văng vẳng bên tai cô: "Mùi tanh của cá rửa là sạch, nhưng mùi tanh của lòng người trí thức rởm thì tẩy mấy cũng không trôi."

Như từ từ ngồi thụp xuống sàn ban công ướt nhẹp, áp chặt lá bùa bình an vào ngực trái, nơi trái tim đang đập những nhịp đứt quãng. Từng giọt nước mắt nóng hổi thi nhau lăn dài trên má, mặn chát. Sự chột dạ, ân hận và cảm giác tội lỗi ập đến như một cơn bão, như hàng ngàn con kiến đang cắn rứt tâm can cô. Thế giới tri thức hào nhoáng kia có thể lấp lánh, rực rỡ như kim cương, nhưng nó quá lạnh lẽo và tàn nhẫn. Còn bát canh cá ngót của người mẹ tàn tật và vòng tay đầy sẹo, thô ráp của gã thanh niên buôn cá, mới thực sự là ngọn lửa sưởi ấm, giữ cho tâm hồn cô không bị chết cóng giữa cuộc đời đầy cạm bẫy này.