GIỮA HAI ĐỈNH NÚI

Chương 15: Sòng phẳng

Buổi chiều sau vòng thi khu vực, trời đổ mưa.

Không phải cơn mưa đột ngột kiểu mùa hè - đây là mưa dai, mưa bền, loại mưa bắt đầu từ giữa trưa và quyết tâm kéo dài đến tận tối. Mưa biến hè phố thành những kênh nước nhỏ, biến mái che của quán trà vỉa hè gần trường thành điểm trú ẩn bất đắc dĩ.

Khánh Vy và Song Cường ngồi trong quán trà đó - không phải vì họ chủ động chọn ngồi chung, mà vì đó là mái che gần nhất và mưa xuống quá nhanh. Quán nhỏ, có ba bàn nhựa, hai cái ghế đẩu thấp, và một bà chủ đang ngồi nhặt rau không để ý đến ai. Cô gọi trà đá. Anh gọi nước lọc.

Họ ngồi đối diện nhau. Mưa rơi thành màn ở rìa mái che.

Im lặng kéo dài được chừng hai phút trước khi Song Cường nói.

"Lần sau đừng làm vậy nữa."

Khánh Vy nhìn lên từ ly trà. "Làm gì?"

"Bước vào trả lời trước tôi."

Cô đặt ly trà xuống. Nhìn anh.

"Tôi thấy câu trả lời đúng và tôi trả lời," cô nói, giọng bình thản nhưng không mềm. "Đó là điều người ta làm trong một buổi phản biện."

"Cô làm vậy vì cô nghĩ tôi sắp trả lời sai."

Không phải câu hỏi.

Cô im lặng một nhịp - vì câu đó đúng, và cô không có thói quen phủ nhận những thứ đúng chỉ để giữ thể diện.

"Tôi không chắc anh sẽ sai," cô nói cẩn thận. "Tôi chỉ thấy một hướng rõ hơn và tôi chọn nó. Đó là điều bất kỳ thành viên nhóm nào cũng làm."

"Không phải bất kỳ thành viên nào." Giọng anh không lên giọng, không có màu sắc cảm xúc rõ ràng - đây là Song Cường nói thật, không phải Song Cường tranh luận. "Cô làm vậy vì cô đánh giá rằng nếu để tôi trả lời, kết quả sẽ kém hơn. Tôi muốn nói thẳng về điều đó."

Mưa tiếp tục rơi. Cô nhìn anh - nhìn thẳng, như cô vẫn làm khi cần quyết định xem một lập luận có đứng vững không.

"Được," cô nói. "Thì sao?"

"Thì tôi không cần điều đó."

"Anh chắc không?"

"Chắc."

Cô xoay ly trà trong tay, nhìn xuống một giây, rồi nhìn lên lại. "Anh có mười lăm giây để nhận ra câu hỏi là về nhận thức luận và điều chỉnh hướng trả lời. Tôi không biết anh có làm được không - tôi không đoán được, thành thật mà nói. Nhưng tôi cũng không muốn thử và rủi ro ở một phòng thi có giáo sư từ Đại học Quốc gia."

"Mười lăm giây là đủ."

"Với một câu hỏi bình thường thì có thể. Câu đó không bình thường."

"Tôi biết câu đó không bình thường." Lần đầu tiên có một sắc thái gì đó dưới lớp giọng phẳng của anh - không hẳn là bực bội, nhưng gần đó. "Đó là lý do tôi nói: lần sau hãy để tôi thử trước khi cô nhảy vào."

Khánh Vy nhìn anh.

"Anh đang nói với tôi rằng anh muốn có quyền được mắc lỗi trong một cuộc thi mà cả hai chúng ta cùng chịu hậu quả."

"Tôi đang nói rằng anh không muốn bị đối xử như người cần được cứu."

Câu đó chạm vào thứ gì đó cô hiểu rất rõ - vì cô cũng có cái phản xạ đó, cái phản xạ dựng người ta dậy khi họ cố giúp đỡ theo cách cô không yêu cầu.

Cô im lặng lâu hơn lần trước.

"Được rồi," cô nói cuối cùng. "Tôi nghe ý kiến của anh. Nhưng anh cũng nghe ý kiến của tôi: trong tình huống áp lực cao, nếu tôi thấy cách tiếp cận rõ ràng hơn, tôi sẽ không im lặng vì thể diện của anh. Đó không phải là hợp tác - đó là lãng phí."

Anh nhìn cô.

"Vậy thì thỏa thuận thế này," anh nói sau một nhịp. "Nếu cô thấy tôi đang đi sai hướng, cô cho tôi tín hiệu - như cô đã làm hôm nay. Nhưng để tôi điều chỉnh trước. Nếu tôi không điều chỉnh được trong thời gian cho phép, cô bước vào."

Cô suy nghĩ về điều đó. Về mặt logic, nó hợp lý - cho phép mỗi người giữ được khoảng không gian tự chủ trong khi vẫn có lưới bảo vệ.

"Thời gian cho phép là bao nhiêu?"

"Cô quyết định." Anh nói điều đó như thể đó là điều hiển nhiên - và thực ra nó là điều hiển nhiên, vì cô là người nhận biết ngữ cảnh xã hội nhanh hơn anh trong những tình huống như vậy. "Cô biết ngữ cảnh tốt hơn tôi."

Đó là thừa nhận thứ hai Song Cường đưa ra trong tuần này. Khánh Vy đếm không chủ ý.

"Được," cô nói. "Thỏa thuận."

---

Mưa bắt đầu nhạt đi - không dừng hẳn, nhưng nhạt hơn, trở thành loại mưa bay nhoẹt mà người ta hay đi bộ trong đó mà không cần dù.

Khánh Vy nhìn ra màn mưa. Một cái gì đó trong cuộc trò chuyện vừa rồi không chịu yên - nó cứ quay quẩy trong đầu cô, một điều gì đó cô chưa nói hết.

"Anh biết không," cô nói, không nhìn vào anh, "điều anh vừa mô tả - việc không muốn bị đối xử như người cần được cứu - tôi hiểu cái đó."

"Tôi biết cô hiểu."

Cô quay lại nhìn anh. "Vì cô cũng vậy."

Một nhịp im lặng. Rồi anh nói, giọng gần như không thay đổi nhưng có thứ gì đó hơi khác: "Ừ. Tôi biết."

Và rồi - không ai hoạch định, không ai mời gọi - cả hai cùng cười.

Không phải cười to. Không phải cười vui. Cười kiểu của người nhận ra mình vừa đi đúng một vòng dài để trở về điểm xuất phát: hai người tranh luận gay gắt về tự trọng và hợp tác, để rồi nhận ra họ đang tranh luận về chính xác cùng một điều từ hai phía đối xứng như gương.

Khánh Vy nhìn xuống ly trà. Cái cười tắt đi nhưng không mất hẳn - nó để lại thứ gì đó nhẹ hơn ở sau.

"Chúng ta giống nhau một cách đáng bực mình," cô nói.

"Ừ," anh nói. Không thêm gì.

Bà chủ quán nhặt rau xong, đứng dậy đi vào trong, tiếng dép bước mòn trên nền gạch cũ. Mưa tiếp tục rơi - nhẹ hơn, mềm hơn, như thể nó cũng đã mệt mỏi với sự căng thẳng và quyết định thôi.

Cô uống nốt ly trà. Anh uống nước lọc.

"Lần sau," cô nói, "nếu anh thấy tôi đang sai hướng - anh cũng làm vậy nhé. Cho tôi tín hiệu."

Anh nhìn cô một lúc. "Được."

"Không phải vì tôi cần được cứu."

"Không. Vì đó là hợp tác."

Cô gật đầu. "Đúng. Vì đó là hợp tác."

---

Mưa ngừng hẳn vào lúc bốn rưỡi chiều.

Họ rời quán - đường đã bớt ngập, chỉ còn những vũng nước nhỏ phản chiếu bầu trời xám xịt đang dần sáng lên. Cô đi bộ một đoạn về hướng nhà, anh đi theo hướng của anh.

Khánh Vy bước đi trong cái im lặng quen thuộc của một buổi chiều sau mưa, không khí trong hơn, mùi đất ẩm bay lên từ lề đường. Trong đầu cô, cuộc trò chuyện ở quán vẫn còn đó - nhưng không như một tranh luận. Hơn giống như một thỏa ước. Lần đầu tiên họ không chỉ trao đổi về nghiên cứu hay phương pháp, mà trao đổi về cách họ muốn được đối xử.

Điều đó khác.

Và kỳ lạ hơn - cô không thấy khó chịu với sự khác đó.

Cô nghĩ về cái khoảnh khắc hai người cùng cười trong quán mưa. Cái cười không vui, không buồn, không mỉa mai - chỉ là nhận ra. Cô không có nhiều khoảnh khắc như vậy với người khác - khoảnh khắc nhận ra mà không cần giải thích.

Hóa ra Song Cường cũng có cái tự trọng bạo liệt đó - cái thứ khiến người ta bực mình nhất khi bị "giúp" mà không yêu cầu.

Cô vừa bực, vừa... hiểu.

Hai thứ đó không loại trừ nhau. Cô biết điều đó từ lâu, nhưng hôm nay nó rõ hơn.

Cô rẽ vào con phố quen thuộc, bước qua vũng nước bằng một bước dài, và nghĩ rằng - nếu có ai hỏi cô buổi thi hôm nay thế nào - cô sẽ nói: tốt. Và đó sẽ là câu trả lời không đầy đủ nhưng không sai.

Vì "tốt" là từ duy nhất cô có cho thứ cảm giác phức tạp mà cô không muốn gọi tên rõ hơn.

---

Sòng phẳng không có nghĩa là không nhượng bộ. Sòng phẳng có nghĩa là cả hai đều biết rõ điều gì đang được cho đi và điều gì đang được giữ lại.