GIỮA HAI ĐỈNH NÚI

Chương 36: Chung kết - Ngày đầu tiên

Bắc An lần này khác.

Khánh Vy cảm nhận được điều đó ngay từ khi bước xuống tàu — không khí nặng hơn, đặc hơn, như thể thành phố này biết họ đến với mục đích nghiêm túc hơn lần trước. Lần trước là vòng bán kết, còn có chút bỡ ngỡ của lần đầu, còn có chút hào hứng của người đi thám hiểm. Lần này là chung kết Quốc gia. Hai chữ ấy đặt lên vai mỗi người một sức nặng khác hẳn.

Đoàn trường vẫn gồm thầy Quang Minh, thầy Đức Thành và hai học sinh. Khách sạn lần này ở gần trung tâm hội nghị hơn — một khách sạn ba sao yên tĩnh, phòng ốc tươm tất, hành lang dài hun hút có ánh đèn vàng ấm. Khánh Vy đặt va li xuống giường, nhìn quanh phòng và thở dài nhẹ. Bốn bức tường im lặng nhìn cô lại.

Buổi tối hôm đó, sau khi ăn tối cùng hai thầy và nghe một lượt nhắc nhở về lịch trình ngày mai, Khánh Vy không thể ngủ.

Không phải vì lo lắng — hoặc không phải chỉ vì lo lắng. Cô biết mình đã chuẩn bị. Mỗi con số trong báo cáo đã được kiểm tra hai lần, mỗi luận điểm xã hội học đã có ít nhất ba nguồn trích dẫn độc lập, phần mở đầu đã được điều chỉnh đến lần thứ mười một. Song Cường thậm chí đã in phần phân tích hồi quy thống kê thành bảng riêng để có thể tra cứu ngay lập tức nếu hội đồng hỏi về phương pháp luận.

Họ đã chuẩn bị kỹ. Nhưng cô vẫn không ngủ được.

Khánh Vy mặc áo khoác mỏng đi ra hành lang. Không khí Bắc An về đêm mang cái lạnh nhẹ của tháng tư — không đủ để run nhưng đủ để khiến người ta tỉnh táo hơn. Cô tựa tay lên lan can nhìn xuống con phố bên dưới. Xe cộ thưa dần. Ánh đèn đường vàng vọt đổ xuống mặt nhựa ướt — hẳn ban chiều có mưa nhỏ. Bắc An đêm khuya có cái gì đó bình thản đến kỳ lạ, như thể thành phố đang thở đều sau một ngày bận rộn.

Cô đứng đó, không nghĩ gì cụ thể. Chỉ để đầu óc trôi đi theo những vệt ánh đèn dưới phố.

Tiếng bước chân nhẹ sau lưng không làm cô giật mình — hoặc đúng hơn là cô biết đó là ai trước khi quay lại. Phần sâu hơn của ký ức đã thuộc lòng cái nhịp bước ấy từ bao nhiêu tháng đi cạnh nhau trong hành lang trường.

Song Cường bước ra hành lang, tay cầm một lon nước khoáng chưa mở. Anh không hỏi cô làm gì ở đây vào lúc mười một giờ rưỡi đêm. Cô cũng không giải thích. Anh tiến đến đứng cạnh cô, tựa tay lên lan can theo đúng tư thế giống cô, và nhìn xuống con phố bên dưới.

Im lặng.

Không phải loại im lặng khó chịu cần ai đó lấp đầy bằng lời. Không phải loại im lặng của hai người không biết nói gì với nhau. Đây là loại im lặng mà chỉ có được sau rất nhiều giờ cùng ngồi, cùng làm việc, cùng tranh luận rồi cùng hòa giải. Loại im lặng đã quen nhau đến mức không cần ngôn ngữ để tồn tại cạnh nhau.

Khánh Vy nhìn xuống đường. Một chiếc xích lô đi qua chậm chạp, người đạp lớn tuổi nhấp nháy điện thoại trong khi chờ khách. Xa hơn, một quán cà phê vỉa hè vẫn còn đèn, vài người ngồi co ro trên ghế nhựa thấp. Bắc An không ngủ hẳn — chỉ ngủ một nửa.

Song Cường mở lon nước, uống một ngụm nhỏ rồi đặt xuống lan can.

Cô nhận ra anh cũng không mang lon nước ra để uống. Anh mang ra để có lý do ra hành lang. Hoặc không — anh không phải người cần lý do. Có lẽ anh chỉ ra vì không ngủ được, và ở ngoài này tốt hơn ở trong phòng bốn bức tường câm lặng.

Mười lăm phút trôi qua. Khánh Vy biết vì cô có thói quen đếm thời gian trong im lặng. Phút thứ nhất, thứ hai... đến phút thứ năm cô nghĩ anh sẽ quay vào. Đến phút thứ mười cô không nghĩ gì nữa. Đến phút thứ mười lăm, anh nhấc lon nước lên.

"Vào ngủ đi." Anh nói, giọng trầm, không phải mệnh lệnh. Gần hơn với lời khuyên — loại lời khuyên không cần xin phép mới được đưa ra. "Ngày mai dài."

Khánh Vy không trả lời ngay. Cô nhìn thêm xuống con phố một khoảnh khắc nữa — ánh đèn đường vàng, mặt nhựa ướt, chiếc xe máy xa xa chạy qua và mất hút vào bóng tối.

"Cậu lo không?" Cô hỏi mà không quay đầu.

Một nhịp dừng. "Lo cái gì?"

"Chung kết."

Anh suy nghĩ. Cô biết vì anh có kiểu dừng lại một giây trước khi trả lời những câu hỏi mà anh cho là đáng suy nghĩ thật sự — không phải tất cả câu hỏi đều nhận được sự tôn trọng đó từ anh, nhưng câu này thì có. "Không lo về việc mình chuẩn bị không đủ. Lo về những thứ mình không kiểm soát được."

Khánh Vy quay nhìn anh. Trong ánh đèn vàng của hành lang khách sạn, khuôn mặt anh bình thản như thường, nhưng có gì đó ẩn dưới đó — một sự tập trung, một sức căng nén lại thật khéo léo mà chỉ người quen nhìn mới nhận ra. Cô nhận ra điều này không phải vì cô tinh ý đặc biệt, mà vì cô đã nhìn khuôn mặt đó đủ lâu để biết những biến tấu nhỏ của nó.

"Ví dụ?" Cô hỏi.

"Câu hỏi hội đồng. Không ai biết họ sẽ hỏi gì."

"Nhưng mình đã luyện ba mươi hai câu hỏi có thể xảy ra."

"Ba mươi hai câu không phải là tất cả."

Cô im lặng. Anh đúng, tất nhiên. Trong toán học và khoa học, người ta gọi đó là sự bất định — uncertainty. Dù chuẩn bị kỹ đến đâu cũng không loại trừ hoàn toàn được nó. Cô đã biết điều này, nhưng nghe anh nói lên bằng lời thì nó thực hơn — và kỳ lạ thay, bớt đáng sợ hơn. Như thể gọi tên được nỗi lo thì nỗi lo nhỏ lại.

"Vậy mình làm gì với phần bất định đó?" Cô hỏi.

Anh nhìn thẳng ra đường. "Không làm gì. Chấp nhận nó tồn tại rồi cứ làm tốt nhất phần mình kiểm soát được."

Khánh Vy gật đầu chậm. Có những câu trả lời mà người ta không cần phải suy nghĩ thêm — không phải vì nó đơn giản, mà vì nó đúng đến mức không còn gì để phản bác. Cô đứng thêm vài giây, rồi nhấc tay khỏi lan can và vuốt nhẹ vạt áo khoác. "Ừ. Cậu đúng."

Cô quay vào. Đi được vài bước, cô nghe tiếng anh sau lưng — không phải lời, chỉ là tiếng lon nước đặt xuống lan can nhẹ nhàng, rồi tiếng bước chân anh cũng quay vào phòng. Như thể anh chỉ chờ cô vào trước rồi mới theo sau.

---

Sáng hôm sau, trung tâm hội nghị Quốc gia nhộn nhịp từ rất sớm.

Khánh Vy đứng ở sảnh chờ, nhìn quanh. Hai mươi bốn đội từ hai mươi bốn tỉnh thành trên cả nước — mỗi đội mang một tập hồ sơ dày, mỗi mặt người mang một sự chuẩn bị khác nhau. Cô nhận ra đội từ Bắc An — những học sinh trường chuyên với bộ quần áo được ủi phẳng và cái vẻ tự tin quen thuộc của người đã thi nhiều lần, đã biết không gian này thuộc về họ. Đội từ thành phố Vạn Thành — một đội bốn người, trong đó có hai cô gái nói chuyện rất nhanh bằng giọng Nam mà cô chỉ hiểu được hai phần ba. Đội từ Hải An — một cậu trai và một cô gái, nhìn nhau liên tục như để trấn an nhau bằng ánh mắt.

Mỗi đội đều có câu chuyện riêng. Mỗi đội đều đã đi một hành trình dài để đứng được ở đây hôm nay.

Song Cường đứng cạnh cô, tay cầm bản in tóm tắt đề tài, mắt quét qua căn phòng với cái nhìn đánh giá không che giấu. Anh không nói, chỉ quan sát. Cô biết trong đầu anh đang phân loại — đội nào mạnh về phương pháp, đội nào có nghiên cứu thực địa kỹ, đội nào sẽ là đối thủ thực sự đáng để chú ý.

Cô cũng đang làm điều tương tự.

Có lẽ đó là thứ hai người chia sẻ nhiều nhất — cái bản năng phân tích mọi thứ xung quanh không tắt được, dù đang ngủ hay đang ăn hay đang đứng chờ trong sảnh hội nghị lúc tám giờ sáng giữa những con người lạ.

Thầy Quang Minh đến cạnh, đưa cho mỗi người một tờ lịch trình. "Đội mình trình bày ca thứ ba, buổi chiều. Mười bốn giờ ba mươi."

Khánh Vy nhìn vào tờ giấy. Mười bốn giờ ba mươi. Họ sẽ phải chờ gần sáu tiếng.

Sáu tiếng là một khoảng thời gian rất dài để căng thẳng tích tụ.

Nhưng cô đã học được — từ Song Cường, từ những tháng làm việc cùng nhau, từ nhiều đêm ngồi trong thư viện sau giờ tan học — rằng có những thứ không thể rút ngắn. Một số quá trình phải chạy đủ thời gian của nó. Chờ đợi cũng là một kỹ năng, và không phải ai sinh ra cũng có sẵn.

Cô gấp tờ lịch trình lại, đặt vào túi áo, và bắt đầu tìm chỗ ngồi ôn lại lần cuối những gì cần ôn.

Bên cạnh, Song Cường cũng đã mở bản in của mình ra, bắt đầu gạch chân những điểm mấu chốt bằng bút chì.

Họ không nói với nhau cho đến khi trời gần trưa. Nhưng không ai cảm thấy cần phải nói. Có những sự chuẩn bị tốt nhất được làm trong im lặng — cạnh nhau mà không chạm, gần nhau mà không cần lời.

---

Mười lăm phút trên hành lang — không lời nào được nói ra về chuyện quan trọng nhất. Nhưng đôi khi sự hiện diện cạnh nhau đã nói thay tất cả những gì ngôn ngữ không với tới được.