Giữa Hai Đỉnh Núi
Chương 59: Bài phát biểu của Khánh Vy
GIỮA HAI ĐỈNH NÚI
Chương 59: Bài phát biểu của Khánh Vy
Ngày lễ bế giảng, trời quang.
Không nóng gắt như những ngày đầu tháng Tám, không có mây dày, chỉ có một loại ánh sáng trong trẻo đặc biệt mà người ta thường gặp vào cuối hè ở Bắc An — khi mùa nóng đã gần hết sức và mùa thu đang rón rén gõ cửa từ xa. Ánh sáng đó đổ qua những ô cửa cao của hội trường trường THPT Nguyễn Du, vẽ những vệt vàng dài trên sàn gạch hoa và trên những hàng ghế đã gần chật kín người.
Học sinh lớp mười hai ngồi theo từng lớp, áo dài trắng và sơ mi trắng xen kẽ nhau tạo thành một dải sáng dọc theo hội trường. Phụ huynh ngồi ở khu vực bên cạnh, khách mời và thầy cô ở hàng trước. Không khí pha trộn giữa long trọng và bồn chồn — mùi nước hoa của người lớn, mùi phấn phủ thoáng qua, tiếng xì xào nhỏ khi MC khai mạc chương trình.
Song Cường ngồi ở hàng thứ ba, đại diện học sinh khối A — vị trí được sắp xếp sẵn theo danh sách, không phải do anh chọn. Anh mặc sơ mi trắng được ủi thẳng, cổ áo cài kín một nút, tóc chải gọn hơn thường ngày — đủ để khác với vẻ thường nhật nhưng không đến mức gượng gạo.
Khánh Vy ngồi ở cánh gà sân khấu, chờ đến lượt phát biểu.
Chương trình khai mạc, hiệu trưởng phát biểu, rồi đại diện phụ huynh, rồi tiết mục văn nghệ. Khánh Vy ngồi thẳng người, tay đặt trên đùi, giữ tờ ghi chú dự phòng nhưng không nhìn vào — bài phát biểu cô đã thuộc lòng từ lần đọc thứ hai mươi. Thứ cô đang làm lúc này không phải là ôn lại bài, mà là ổn định nhịp thở.
Không phải vì sợ sân khấu. Mà vì cô biết trong hội trường đó có một người đang ngồi ở hàng ghế thứ ba — và lần này, cô sẽ nói điều gì đó thật sự.
"Kính thưa Ban Giám hiệu, quý thầy cô và các bậc phụ huynh — thay mặt cho học sinh khối C và D khóa học vừa qua, tôi xin được chia sẻ một vài suy nghĩ."
Giọng Khánh Vy vang trong hội trường — rõ, vừa, không cần cố lên. Cô không nhìn xuống tờ ghi chú. Cô nhìn thẳng ra khán phòng, quét qua những gương mặt quen thuộc: Minh Anh đang nắm tay Linh, Tuấn đang cố không nhìn điện thoại, các thầy cô chủ nhiệm ngồi trang nghiêm ở hàng trên.
Và ở hàng ba, Song Cường ngồi nhìn lên sân khấu.
Cô nhìn anh trong chưa đầy một giây rồi tiếp tục quét ánh mắt qua khán phòng — không dừng lại, không để lộ, chỉ vừa đủ để biết rằng anh đang ở đó và đang nghe.
"Ba năm," cô nói tiếp, giọng vẫn đều. "Khi tôi bắt đầu, tôi nghĩ ba năm là một khoảng thời gian dài để làm được nhiều thứ. Giờ ngồi ở đây nhìn lại, tôi nhận ra ba năm thực ra ngắn hơn tôi nghĩ — ngắn đến mức tôi không kịp nhận ra mình đã thay đổi như thế nào cho đến khi sắp kết thúc."
Khán phòng im lặng theo kiểu của người đang lắng nghe thật sự, không phải lịch sự.
"Có một điều tôi học được trong ba năm ở Nguyễn Du mà không có trong bất kỳ giáo trình nào." Cô dừng lại — đúng lúc, vừa đủ để câu tiếp theo có trọng lượng. "Đó là sự khác biệt giữa cạnh tranh và đối thoại."
Cô tiếp tục: "Tôi đã cạnh tranh nhiều. Tôi thích cạnh tranh — tôi sẽ không giả vờ rằng tôi không thích vị trí đứng đầu hay cảm giác khi làm được điều mình đặt ra. Nhưng có những khoảnh khắc tôi nhận ra: cạnh tranh một mình thì thắng, nhưng không học được nhiều bằng khi có người thật sự đủ giỏi để thách thức mình."
Ở hàng ba, Song Cường không cử động.
"Có những người ta gặp trong đời không phải để ta thắng hay thua." Khánh Vy nói câu đó từ tốn — không nhấn mạnh thái quá, không để giọng run, chỉ nói thật như đang nói với chính mình. "Mà để ta trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Những người đó — dù có phải là đối thủ trong một thời gian dài đi nữa — cuối cùng lại là người dạy cho mình nhiều nhất."
Im lặng.
Rồi tiếng vỗ tay bắt đầu từ hàng phụ huynh, lan ra khán phòng.
Song Cường không vỗ tay ngay.
Anh ngồi trong thoáng im lặng ngắn đó — khi tiếng vỗ tay chưa bắt đầu, khi câu nói vừa kết thúc còn đang vang trong hội trường — và nhận ra rằng mình vừa nghe điều mà mình đã biết từ trước, nhưng chưa bao giờ nghe ai nói thành lời.
Những người đó — dù có phải là đối thủ trong một thời gian dài đi nữa — cuối cùng lại là người dạy cho mình nhiều nhất.
Anh biết cô đang nói về ai. Không phải vì câu đó quá rõ ràng hay thiếu tinh tế — trái lại, câu đó hoàn toàn có thể áp dụng cho bất kỳ người nào trong khán phòng với bất kỳ mối quan hệ nào. Nhưng anh biết.
Anh biết vì không ai khác ngoài cô sẽ chọn đưa câu đó vào bài phát biểu tốt nghiệp chính thức — câu đó, với cách diễn đạt đó, theo nhịp đó — và anh biết vì cô đã nhìn xuống hàng thứ ba trong một phần nhỏ của một giây trước khi nói nó.
Tiếng vỗ tay tràn qua hội trường.
Song Cường lặng lẽ đưa tay lên, vỗ theo.
Khánh Vy bước xuống sân khấu, trở về chỗ ngồi của học sinh khối xã hội.
Minh Anh chờ cô ngồi xuống rồi nghiêng sang thì thầm: "Mày vừa thả thính trước toàn trường đấy có biết không."
"Đó là nhận định chủ quan thiếu cơ sở," Khánh Vy thì thầm lại, mắt nhìn thẳng lên sân khấu nơi MC đang giới thiệu tiết mục tiếp theo.
"Cơ sở là Song Cường ngồi im không chớp mắt trong cả đoạn đó."
"Anh ấy luôn tập trung khi nghe người khác nói."
"Không giống nhau đâu mày ơi." Giọng Minh Anh chứa đựng một lượng kiến thức thực nghiệm không cần chú thích. "Tao đã nhìn anh ấy đủ lâu để biết."
Khánh Vy không trả lời.
Nhưng cô không thể ngăn được cảm giác tự nhiên nổi lên — thứ mà cô vẫn chưa tìm được từ chính xác để gọi tên, dù cô vốn giỏi với từ ngữ. Thứ cảm giác của người vừa nói điều mình cần nói sau thời gian dài giữ lại — không hoàn toàn tường minh, không đến mức ai cũng hiểu, nhưng thật. Thật theo cách mà chỉ người trong cuộc mới cảm nhận được.
Chương trình tiếp tục. Khánh Vy ngồi thẳng người, nhìn lên sân khấu, và cảm thấy trái tim mình đang đập theo nhịp khác bình thường.
Sau tiết mục văn nghệ là phần trao bằng.
Tên học sinh được gọi theo thứ tự, từng người lên nhận bằng từ tay hiệu trưởng, chụp ảnh, cúi đầu, bước xuống. Thủ tục đơn giản nhưng mỗi lần một tên được gọi lên là một lần hội trường lao xao khẽ — tiếng phụ huynh thì thầm, tiếng camera điện thoại tạch tạch.
Khánh Vy lên nhận bằng khi tên cô được gọi. Cô bước thẳng, bắt tay hiệu trưởng, mỉm cười vừa đủ trước ống kính — cái mỉm cười của người đã quen sân khấu, tự nhiên mà không diễn.
Khi cô bước xuống và quay về chỗ, cô liếc nhìn qua hàng ghế khối Tự nhiên.
Song Cường đang nhìn lên sân khấu, vẻ mặt trung lập như thường. Nhưng khi cô nhìn sang, như thể anh cảm nhận được — anh cũng quay lại.
Họ nhìn nhau trong nửa giây.
Rồi cả hai đồng thời quay lại nhìn lên sân khấu, không ai nói gì.
Nhưng nụ cười nhỏ ở khóe môi Khánh Vy không phải do sân khấu mang lại.
Đôi khi, lời quan trọng nhất không cần nói thẳng — chỉ cần đủ thật để người cần hiểu sẽ hiểu.