Chương 21: Bữa cơm vùng cao và bóng lưng dưới ngọn đèn vàng

Dư âm của ca mổ mười hai tiếng đồng hồ căng thẳng giành giật sinh mệnh cho hai mẹ con sản phụ tưởng chừng đã phá vỡ hoàn toàn tảng băng giữa Trần Hoàng Nam và Lê Hạ An.

Nhưng thực tế cuộc sống lại luôn phũ phàng hơn những gì diễn ra trong một phòng mổ vô khuẩn. Ngay sáng hôm sau, khi nhìn thấy chiếc xe Mercedes đen bóng loáng sang trọng của gia đình Nam đỗ trước cổng viện, cùng vị phu nhân nguyên Giám đốc Bệnh viện Mắt mặc áo dài nhung bước xuống mang đồ ăn tẩm bổ cho cậu con trai cưng, sự mặc cảm giai cấp trong lòng An lại trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Sự đồng điệu hoàn hảo trong công việc chuyên môn không thể xóa nhòa sự chênh lệch quá lớn về xuất thân.

Để trốn tránh những cảm xúc rối bời đang cuộn trào, và cũng để chạy trốn khỏi ánh mắt dịu dàng đến bỏng rát của Nam, An đã tức tốc nộp đơn đăng ký tham gia chuyến công tác tình nguyện khám chữa bệnh miễn phí kéo dài nửa tháng tại xã Nậm Khang – một xã vùng cao biên giới nghèo khó và hẻo lánh bậc nhất của tỉnh.

An đinh ninh rằng, một "tên tư bản" ưa sạch sẽ, quen sống trong nhung lụa và môi trường phẫu thuật tối tân, điều hòa mát rượi như Trần Hoàng Nam sẽ chẳng bao giờ chịu đặt chân đến nơi "khỉ ho cò gáy" đó. Cô cần nửa tháng cách ly này để dập tắt thứ tình cảm không môn đăng hộ đối đang nhen nhóm cháy trong tim.

Thế nhưng, Lê Hạ An đã đánh giá quá thấp sự cố chấp, mặt dày của gã đàn ông si tình này.

Nhớ lại ngày chiếc xe khách bốn mươi lăm chỗ tồi tàn của bệnh viện nổ máy chuẩn bị xuất phát đi Nậm Khang, Trần Hoàng Nam xách theo một chiếc balo vải bạt, mặt lạnh tanh, ngẩng cao đầu bước lên xe trước hàng chục con mắt trợn trừng, há hốc của đoàn y bác sĩ. Nghe Tuấn Kiệt đồn lại, anh đã xông thẳng vào phòng Ban Giám đốc, nằng nặc đòi đi theo đoàn tình nguyện với lý do hết sức chuyên môn là "nâng cao chất lượng ngoại khoa cho tuyến dưới", mặc kệ Trưởng khoa Trọng khóc ròng oai oái vì khoa Ngoại bỗng dưng thiếu đi tay mổ chính xuất sắc nhất.

Suốt mười lăm tiếng đồng hồ xe khách bò lết trên những cung đường đèo dốc quanh co, xóc nảy đến lộn ruột, Nam nheo mắt ép buộc cậu bác sĩ Răng Hàm Mặt trẻ tuổi đổi chỗ để mình được đường hoàng ngồi cạnh An. Bất cứ khi nào chiếc xe xóc nảy lên vì sa vào ổ gà, bàn tay to lớn của Nam lại vô thức vươn ra, đặt cố định giữa thái dương cô và tấm kính cửa sổ rung bần bật, làm tấm đệm thịt êm ái để đầu cô không bị va đập. Mọi nỗ lực chạy trốn của An bỗng chốc trở thành một chuyến đi hành xác... nhưng lại ngọt ngào, ấm áp đến nghẹt thở.

Xã Nậm Khang đã đón đoàn y bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Đông Bình bằng một cơn mưa rừng rả rích tơi bời và cái lạnh thấu xương của miền núi cao sương mù.

Trạm y tế xã chỉ là một dãy nhà cấp bốn lợp tôn xập xệ, tường rêu mốc xanh rì ố vàng, nền gạch hoa đã bong tróc nham nhở lộ cả lớp xi măng. Không có bình nóng lạnh, điện thì chập chờn phập phù theo sức gió, đêm xuống chỉ có tiếng ếch nhái kêu ộp oạp và muỗi rừng to như con ruồi bay vo ve chực chờ cắn người.

Đoàn tình nguyện gồm mười người phải chia nhau ngủ trên những chiếc giường gấp dã chiến, thậm chí là giăng võng ở ngoài hiên lộng gió. An và hai nữ điều dưỡng được ưu tiên nằm trong phòng bệnh nhân cũ kĩ, kín gió nhất. Còn Nam cùng các bác sĩ nam khác phải chịu cảnh giăng võng bạt dọc hành lang lạnh lẽo.

An cứ ngỡ vị "Sếp Hắc Ám" kiêu ngạo, sạch sẽ mắc bệnh nghề nghiệp của mình sẽ nổi điên, sẽ chửi rủa cái sự thiếu thốn tồi tàn này và lập tức gọi xe riêng đón về ngay ngày hôm sau.

Nhưng không. Trần Hoàng Nam khiến cô đi từ bất ngờ này đến ngạc nhiên khác.

Anh thích nghi với sự khắc nghiệt này một cách bình thản đến đáng sợ. Anh cởi bỏ chiếc áo blouse trắng tinh tươm thẳng nếp, mặc chiếc áo phông cộc tay giản dị, xắn quần lội bùn ra giếng xách từng xô nước lạnh buốt về cho các chị em phụ nữ tắm rửa trước. Buổi tối, anh nằm cuộn tròn trên chiếc võng dù chật hẹp, chịu đựng cái lạnh cắt da cắt thịt mà không hề thốt ra một tiếng phàn nàn. Sự chịu đựng, lăn xả của anh khiến tất cả mọi người trong đoàn, kể cả An, đều phải nhìn anh bằng một con mắt hoàn toàn khác.

Ngày thứ ba tại Nậm Khang.

Từ tờ mờ sáng, khi sương mù còn chưa tan, sân trạm y tế đã chật kín hàng trăm người dân đồng bào dân tộc thiểu số xếp hàng chờ khám bệnh. Có người mẹ trẻ địu con lội bộ hai quả đồi, có ông cụ mang theo cả buồng chuối xanh, con gà mái lỉnh kỉnh đến để "trả ơn" bác sĩ miền xuôi.

Khối lượng công việc khổng lồ đổ ập xuống đầu đoàn tình nguyện. An phụ trách vòng ngoài: Đo huyết áp, phân loại bệnh nhân (triage), hướng dẫn họ vào từng phòng khám chuyên khoa, rồi lại tất tả chạy ra quầy phát thuốc. Ngôn ngữ bất đồng, dù có cán bộ xã phiên dịch hỗ trợ, cô vẫn phải dùng cả ngôn ngữ cơ thể, tay chân múa may quay cuồng để giải thích cách uống thuốc, bôi thuốc cho những người già không biết chữ.

Đến mười hai giờ trưa, cái lưng của An như muốn gãy làm đôi vì đứng quá nhiều, cổ họng khô khốc, giọng nói đã khàn đặc đi.

"Nghỉ tay ăn trưa thôi mọi người ơi! Ủy ban xã mang cơm hộp vào tiếp tế rồi!" Tiếng bác sĩ trưởng đoàn gọi lớn từ phía nhà ăn.

Mọi người rã rời tụ tập lại trong căn phòng họp nhỏ xíu, nền gạch vương vãi bùn đất. Bữa cơm vùng cao vô cùng đạm bạc: Mỗi người một hộp xốp, bên trong là phần cơm trắng độn thêm ít ngô bung, một vốc rau bắp cải xào nhạt thếch đầy mỡ lợn, và đúng ba miếng thịt lợn bản nạc dính chút mỡ mỏng dính. Với cường độ lao động vất vả, căng thẳng từ sáng, suất ăn này rõ ràng là không đủ nhét kẽ răng cho những người đàn ông trưởng thành.

An uể oải mở nắp hộp cơm, dùng đũa gẩy gẩy mấy cọng rau. Bụng cô đói meo, nhưng sự mệt mỏi và rã rời khiến cô chẳng buồn nuốt, cổ họng đắng ngắt.

Trần Hoàng Nam bưng hộp cơm của mình, lẳng lặng bước tới, kéo chiếc ghế nhựa rách chân ngồi phịch xuống ngay đối diện An. Gương mặt anh cũng hằn lên sự mệt mỏi tiều tụy, mồ hôi nhễ nhại thấm ướt một mảng áo phông trước ngực, nhưng đôi mắt sắc bén thì vẫn dán chặt vào những động tác gẩy cơm lười biếng, chán chường của cô.

Anh không nói không rằng, cầm đôi đũa tre của mình, dứt khoát gắp cả ba miếng thịt lợn nạc to nhất, ngon nhất trong hộp cơm của mình, thả cái "bạch" sang hộp cơm của An.

An giật mình ngước lên, đôi mắt mở to ngơ ngác nhìn anh. "Bác sĩ Nam? Anh làm gì vậy?"

"Thịt lợn bản trên này nấu kiểu gì mà dai nhách, lại còn nhiều mỡ ngấy tận cổ. Tôi ăn không quen, nuốt không trôi nổi." Nam nói dối không chớp mắt, vẻ mặt nhăn nhó, cau có đầy ghét bỏ diễn sâu y như thật. "Cô ăn đi cho đỡ phí đồ ăn của bà con. Đổ đi lại mang tội với thần nông."

An cúi xuống nhìn ba miếng thịt lợn nạc rang cháy cạnh thơm lừng trong hộp mình, rồi lại nhìn sang hộp cơm của Nam giờ đây chỉ còn độc một màu trắng của cơm ngô và màu xanh luộc của rau bắp cải.

Dai nhách? Nhiều mỡ? Rõ ràng là thịt lợn bản thả rông vô cùng chắc thịt và thơm ngon, người thành phố có tiền mua còn khó. Anh là một người đàn ông cao một mét tám lăm, cường tráng, lao động quần quật cả buổi sáng mổ bướu cổ, nhổ răng, khám cho hàng trăm bệnh nhân, làm sao có thể no bụng chỉ với một vốc rau luộc nhạt nhẽo?

Cô biết tỏng là anh đang nhường phần protein duy nhất cho cô vì thấy cô gầy đi và đuối sức. Cái cách quan tâm cục súc, dối lòng này, trên thế giới chắc chỉ có một mình Trần Hoàng Nam mới nghĩ ra được.

"Anh không ăn thịt thì lấy sức đâu mà chiều nay mổ tiểu phẫu bướu cổ cho bệnh nhân?" An cắn môi, gắp lại một miếng thịt định trả về hộp của anh. "Em ăn không hết đâu. Dạ dày em bé tí."

"Để yên đấy!" Nam gắt khẽ, dùng đũa gạt mạnh tay cô ra. "Tôi bảo cô ăn thì cứ ăn đi, cấm cãi lời cấp trên. Mấy hôm nay mặt mũi cô xanh xao như tàu lá chuối héo, chân thì vừa mới khỏi lật sơ mi. Lát nữa ngất xỉu lăn đùng ra sân trạm y tế thì ai khiêng? Tôi không rảnh rỗi đi cấp cứu điều dưỡng của mình đâu."

Giọng điệu vẫn hạch sách, cộc cằn, nhưng ẩn chứa sâu thẳm trong ánh mắt đen thẳm kia là sự xót xa không thể che giấu.

Mũi An bỗng nhiên cay xè. Một cảm giác ấm áp, ngọt ngào lan tỏa mạnh mẽ trong lồng ngực, đánh gục mọi sự phòng bị gai góc nhất mà cô đang cố công dựng lên. Cô cúi gằm mặt xuống hộp cơm để giấu đi viền mắt đang đỏ hoe ươn ướt, ngoan ngoãn và miếng cơm độn ngô cùng miếng thịt lợn anh nhường vào miệng nhai kỹ. Chưa bao giờ trong đời, cô ăn một bữa cơm hộp ngon và thấm thía đến thế.

Nam nhìn thấy cái đầu nhỏ đang cúi gập xuống ăn một cách ngon lành, khóe môi anh bất giác cong lên một nụ cười thỏa mãn, đắc ý. Anh lua vội mấy miếng cơm trắng với rau cải xào, dường như đối với anh, món sơn hào hải vị đắt tiền ở nhà hàng năm sao cũng chẳng ngon bằng việc nhìn thấy người con gái mình yêu ăn uống đầy đủ.

Tám giờ rưỡi tối.

Trạm y tế xã Nậm Khang chìm trong bóng tối dày đặc của rừng núi. Máy phát điện bằng sức nước của xã chập chờn, chỉ đủ cung cấp điện cho vài bóng đèn tuýp mờ ảo leo lét ở phòng trực. Bên ngoài, tiếng mưa rừng lại bắt đầu rơi lộp bộp trên mái tôn.

Trong kho thuốc của trạm y tế, Lê Hạ An đang ngồi bệt trên chiếc chiếu cói rách mép. Xung quanh cô là ngổn ngang hàng chục thùng carton chứa thuốc men do các mạnh thường quân và các công ty dược quyên góp. Công việc của cô tối nay là phải phân loại, kiểm đếm và chia thuốc thành từng túi nhỏ (thuốc cảm, thuốc dạ dày, thuốc xương khớp, vitamin...) để sáng mai phát miễn phí cho bà con một cách nhanh nhất.

Với khối lượng thuốc khổng lồ lên đến hàng ngàn vỉ, công việc thủ công này đòi hỏi sự tỉ mỉ, tập trung cao độ và có lẽ phải mất đến hai, ba tiếng đồng hồ nữa mới xong.

Dưới ánh sáng vàng vọt, tù mù của bóng đèn sợi đốt, An căng mắt đọc từng dòng chữ hạn sử dụng, hàm lượng nhỏ xíu trên vỏ hộp thuốc ngoại. Không khí lạnh buốt của vùng núi lùa qua khe cửa sổ bằng ván gỗ khiến cô thỉnh thoảng lại hắt hơi, hai bả vai run lên vì lạnh dù đã mặc áo khoác nỉ. Sự mệt mỏi tích tụ của cả ngày dài làm đôi mắt cô díp lại, thi thoảng cô lại ngáp dài một cái, tay quệt vội mấy con muỗi rừng đang vo ve chực chờ cắn máu.

Cánh cửa kho thuốc kẽ cọt kẹt mở ra.

Trần Hoàng Nam bước vào. Anh vừa mới tắm xong bằng nước giếng lạnh buốt, mái tóc đen vẫn còn ướt, đọng vài giọt nước lăn xuống cổ áo. Anh mặc một chiếc áo len mỏng màu xám, quần thun dài ở nhà, trên tay cầm theo một chiếc chăn mỏng.

Thấy An đang ngồi gà gật giữa núi thuốc, Nam cau mày bước sải chân tới. Anh không nói không rằng, vứt chiếc chăn mỏng trùm lên đầu cô, rồi cúi xuống giật phăng vỉ thuốc cảm cúm ra khỏi tay cô.

An giật mình tỉnh ngủ, ngơ ngác lúng túng kéo chiếc chăn ra khỏi mặt. "Bác sĩ Nam? Anh làm gì vậy? Trả thuốc cho em phân loại đi, ngày mai người dân đến lấy sớm rồi, không kịp mất."

"Mắt cô thâm đen như hai con gấu trúc, ngồi ngáp lên ngáp xuống như con nghiện thế kia mà còn đòi phân loại thuốc à?" Nam cau có, lấy chiếc ghế đẩu nhựa duy nhất trong phòng kéo sát lại, ngồi đối diện cô. "Đọc sai tên thuốc, phát nhầm thuốc đau bụng thành thuốc ngủ cho bệnh nhân thì cô đi tù thay tôi chắc?"

"Em không nhầm được. Mắt em còn tinh lắm. Em làm việc này quen rồi." An bướng bỉnh cãi lại, vươn tay định giành lại vỉ thuốc.

"Tôi bảo đi ngủ đi!" Nam đột ngột lớn tiếng, giọng điệu mang đậm tính áp đặt của một vị trưởng khoa thực thụ. "Cô là điều dưỡng trưởng, ngày mai cô còn phải lấy ven, tiêm truyền cho hàng tá bệnh nhân trẻ em. Tay run đâm trượt ven, làm bầm tay bệnh nhân, tôi lập tức viết giấy kỷ luật trừ nửa tháng lương của cô. Đi về phòng ngủ ngay lập tức!"

"Nhưng đống thuốc này..." An ngập ngừng chỉ vào ba thùng carton to đùng chưa khui, trong lòng tràn ngập áy náy.

"Tôi sẽ phân loại. Có mấy hộp thuốc vặt vãnh này, nhắm mắt tôi cũng bốc đúng loại được." Nam lạnh lùng ngắt lời, xua tay đuổi cô. Anh bắt đầu dùng đôi bàn tay phẫu thuật viên to lớn, điêu luyện của mình thoăn thoắt nhặt từng vỉ thuốc ném vào các khay nhựa đã được dán nhãn sẵn với một tốc độ kinh ngạc. "Còn không mau đi? Muốn tôi bế cô ném lên giường trước mặt mấy cô y tá khác không?"

Cái sự đe dọa đầy "tính vật lý" bá đạo đó khiến An co rúm người lại. Nhớ lại cảnh anh bế thốc cô giữa hội trường bệnh viện, cô biết tên điên này hoàn toàn có thể làm thật mà không quan tâm đến thể diện.

An lẳng lặng đứng dậy, ngoan ngoãn ôm lấy chiếc chăn mỏng mang theo hơi ấm của anh. "Vậy... anh vất vả rồi. Nhớ xức thuốc chống muỗi nhé, muỗi rừng trên này độc lắm, cắn sưng tấy đấy."

Cô bước ra khỏi kho thuốc, nhưng không đi về phòng ngủ của nữ. Cô khép hờ cánh cửa lại, đứng tựa lưng vào bức tường gỗ lạnh buốt ngoài hành lang, lén lút nhìn qua khe hở.

Dưới ánh đèn vàng hiu hắt, bóng lưng Trần Hoàng Nam đổ dài trên nền gạch vỡ. Vị bác sĩ phẫu thuật danh giá, người thừa kế của một gia tộc y khoa bề thế, người mà mỗi giờ đứng mổ được trả hàng triệu đồng, giờ đây đang ngồi co ro trên chiếc ghế đẩu tồi tàn, lầm lũi làm công việc của một người học việc.

Anh kiên nhẫn, tỉ mỉ nhặt từng vỉ thuốc Paracetamol, từng vỉ vitamin C giá vài ngàn đồng, phân loại chúng vào các túi nilon nhỏ. Thỉnh thoảng, một con muỗi vằn to tướng đậu lên cổ, anh chỉ cau mày dùng tay đập cái đét rồi lại tiếp tục công việc, hoàn toàn không có lấy một lời than vãn hay kêu ca.

Anh làm tất cả những công việc tẻ nhạt, cực nhọc này, vứt bỏ toàn bộ sự kiêu ngạo và thói quen sinh hoạt sạch sẽ, nguyên tắc của mình, chỉ để đổi lấy cho cô vài giờ chợp mắt quý giá, giữ gìn sức khỏe cho cô.

An đứng ngoài hành lang, hai hàng nước mắt tĩnh lặng lăn dài trên gò má.

Cô đã cố gắng chạy trốn anh. Cô đã cố gắng viện cớ môn đăng hộ đối, viện cớ khoảng cách giai cấp để tự nhốt trái tim mình lại trong vùng an toàn. Cô nghĩ tình yêu của những người ở trên cao như anh chỉ là những rung động nhất thời, không thể chịu đựng được gian khổ thực tế.

Nhưng đêm nay, nhìn bóng lưng vững chãi, âm thầm hy sinh của anh dưới ngọn đèn vàng lay lắt nơi núi rừng hoang vu này, Lê Hạ An đã hiểu ra một chân lý.

Trần Hoàng Nam không phải là một vì sao xa xôi không thể với tới trên bầu trời. Anh là ngọn lửa. Một ngọn lửa tuy bề ngoài rực rỡ, nóng bỏng, đôi khi làm người ta sợ hãi vì sự gay gắt, thiêu đốt, nhưng thực chất lại sẵn sàng sưởi ấm, bảo vệ và thắp sáng cho cô bất cứ khi nào cô chìm trong bóng tối lạnh lẽo. Sự chân thành và tình yêu sâu thẳm, mộc mạc của anh đã hoàn toàn phá vỡ, thiêu rụi mọi rào cản định kiến xã hội ti tiện nhất trong tâm trí cô.

Đêm ấy, trong tiếng ếch nhái râm ran của núi rừng Nậm Khang, An ôm chiếc chăn mỏng mang mùi hương của Nam chìm vào giấc ngủ sâu và bình yên nhất trong suốt nhiều tháng qua. Trái tim cô, cuối cùng cũng đã tìm được bến đỗ an toàn để dũng cảm đối diện với tình yêu này.